Umut Çankaya
@JonTurk1923
22 okur puanı
Nisan 2024 tarihinde katıldı
24 Nisan'da Ne Oldu?Ermeni Tehciri
Puan vermedi
Önce, Ermeni diasporası ve bazı ülkeler tarafından Soykırım Günü kabul edilen 24 Nisan 1915 tarihi konusunda Ermeni meselesine aşina olmayanların düştükleri bir hataya, o günün tehcir tarihi zannedilmesi yanlışına işaret etmem gerekiyor.
24 Nisan 1915, o sene giderek artan Ermeni olaylarının önlenebilmesi için, Dahiliye Nazırı Talât Bey'in (iki sene sonrasının Talât Paşa'sı) bazı valiliklere ve mutasarrıflıklara telgrafla gönderdiği talimat gereği, bugün hâlâ tartışılan sert tedbirlerin alındığı tarihtir. Tehcirin dayanağı olan kanun ise o gün değil, aynı senenin 27 Mayıs'ında çıkartılmıştır.
24 Nisan tedbirlerinin sebebi, o tarihten beş ay önce dünya savaşına girmiş olan Osmanlı İmparatorluğu'nun özellikle doğu vilâyetlerinde önceden zaten vârolan ve devam eden Ermeni ayaklanmasının daha da yayılması ve kanlı bir hâl almış olmasıydı. Van, Ermeniler'in eline geçmiş ve isyan diğer vilâyetlerde daha geniş şekilde hissedilir olmuştu. Müslüman halk katliama uğruyor, Ermeni komiteleri ayaklanmanın genişlemesi ve bağımsızlık için Rus ordusunun ilerlemesini bekliyordu.
Osmanlı hükümeti, isyana karşı 24 Nisan 1915 öncesinde de çeşitli tedbirler almış ama bu tedbirlerin bir faydası görülmemişti. İktidardaki İttihat ve Terakki Partisi'nin liderleri İstanbul'daki Ermeni politikacılarla ve Ermeni Patrikhanesi'nin yetkilileri ile art arda toplantılar yapıyor, isyana ve Müslüman halka karşı saldırılara nihayet verilmemesi hâlinde çok daha sert tedbirlerin alınacağını ifade ediyorlardı fakat yapılan ihtarlar sonuç vermiyordu.
Tedbirlerin pek bir işe yaramaması ve isyanın yayılarak devam etmesi üzerine, Başkumandan Vekili ve Harbiye Nazırı Enver Paşa, hükümetten istenen neticeyi elde etmeye yarayacak başka tedbirlerin alınmasını istedi. 24 Nisan (Rümi tarihle 11 Nisan) talimatı,