Kardelen
@Kardelen__0807
꧁༺ Görelim Mevlam Neyler Neylerse Güzel Eyler༻꧂
geleceğin yazılımcısı
bilgisayar programcılığında öğrenci (ATA AÖF)
8 Mayıs 2006
60 okur puanıMart 2025 tarihinde katıldı
Erimek Senin Yanında1000Kitap
Sana bakınca zaman hızlanmıyor…
Sadece ben, olduğum yerde biraz daha eriyorum.
Gözlerin bir cümle gibi değil;
yarım kalmış bir şiir gibi içimde devam ediyor...🌹
https://1000kitap.com/hikaye/sana-dair--14934/erimek-senin-yaninda--51655
Reklam
bu bir araştırmadır herhangi bir toplumu kötüleme değildir1000Kitap
Gülbank veya gülbang; yapılacak bir işin hayırla sonuçlanması, sağlık, esenlik, başarı veya şükür amacıyla toplu halde okunan, belirli bir ritmi ve kalıplaşmış ifadeleri olan dualara verilen isimdir. Kelime anlamı olarak "bülbül sesi, güzel ses, zafer narası" gibi manalara gelir.Gülbank duası hakkında öne çıkan bazı özellikler şunlardır:Okunuş Şekli: Genellikle yüksek sesle, ahenkli, secili (iç kafiyeli) ve melodik bir yapıda okunur. Duanın sonunda genellikle "Allah, eyvallah", "Hû" veya salavat getirilir.Kullanım Alanları: Geleneksel Türk ve Osmanlı cemiyet hayatında, özellikle tekkelerde, tarikat ayinlerinde, esnaf toplantılarında (ahi teşkilatı) ve yemek dualarında sıkça kullanılmıştır.Günümüzdeki Yeri: Günümüzde en yaygın örneklerini Alevi-Bektaşi cem ibadetlerinde (cemselâm, lokma duaları vb.) ve bazı büyük camilerde (özellikle Cuma namazı öncesi müezzinler tarafından okunan dualarda) görmek mümkündür.Detaylı metin yapıları ve ritüeller hakkında bilgi almak için TDV İslâm Ansiklopedisi kaynağını inceleyebilirsiniz.
Gülbank duası, tek bir kalıplaşmış metinden ibaret değildir; okunduğu yere, amaca ve geleneğe (Alevi-Bektaşi, Mevlevi, Yeniçeri/Mehter, Cami müezzinliği) göre farklı sözleri ve çeşitleri bulunur. Gülbankların ortak özelliği, genellikle ritmik, kafiyeli (secili) bir dille yazılması ve katılımcıların aralarda yüksek sesle "Allah Allah" demesidir. [1, 2, 3, 4]
Kullanım alanlarına göre en bilinen gülbank sözleri ve örnekleri şunlardır:
## 1. Alevi-Bektaşi Geleneğinden Genel Gülbank Örneği
En yaygın olarak cem ibadetlerinin başında, sonunda veya yemeklerden (lokmalardan) sonra okunan standart bir gülbank şu şekildedir:
"Bismişah, Allah Allah!
Akşamlar hayrola, hayırlar fethola, şerler defola.
Müminler ber-murat ola, münkirler matola, münafıklar berbat
Sosyal medya, günümüzde sadece bir iletişim aracı değil; kelimelerimizle, beğenilerimizle ve paylaşımlarımızla her an amel defterimizi doldurduğumuz devasa bir meydandır. Gerçek hayatta yapmaktan utandığımız birçok günah, ekran arkasındaki o sahte gizlilik hissiyle sosyal medyada kolayca işlenebilmektedir. İslam ahlakı (edeb ve mahremiyet) ekseninde, sosyal medyadaki en büyük yanılgılarımızı ve dikkat etmemiz gereken kırmızı çizgileri şu şekilde derinleştirebiliriz
🔍 1. Doğruluğundan Emin Olunmayan Bilgiyi Yaymak (Hüsn-ü Zan ve Münafıklık Alameti)
Sosyal medyanın en büyük tehlikelerinden biri, yalanın saniyeler içinde milyonlara ulaşmasıdır.
Ayeti Kerime: "Ey iman edenler! Bilmeden bir topluluğa zarar verip sonra yaptığınıza pişman olmamanız için, yoldan çıkmışın biri size bir haber getirdiğinde doğruluğunu araştırın." (Hucurât, 6)
Yanlışımız: Önümüze düşen bir skandalı, bir siyasi haberi veya bir kişi hakkındaki iddiayı doğrulamadan "Paylaş" veya "Retweet" butonuna basıyoruz. O haber yalansa, o yalanın ulaştığı yüz binlerce insanın vebali ve iftirası doğrudan bizim defterimize yazılıyor.
🎭 2. Gösteriş (Riya) ve "Nazar" Davetiyesi
İslam'da ibadetin de iyiliğin de gizli olanı makbuldür. Günümüzde ise tam tersi bir "görünme" yarışı vardır.
Yanlışımız: Gidilen lüks restoranlar, alınan pahalı hediyeler, mutlu aile tabloları veya yapılan yardımlar sürekli sergileniyor.
Bu durum iki büyük tehlike doğurur:
Riya (Gizli Şirk): Amelleri Allah rızası için değil, insanların beğenisi (like) için yapmak.
Haset ve Nazar: Evinde huzuru olmayan, maddi durumu yetersiz olan veya evlenememiş bir insanın o paylaşımlara bakarak iç geçirmesi, hem o kişiye psikolojik zarar verir hem de nazar yoluyla paylaşımı yapana manevi zararlar döndürür.
🛑 3. Mahremiyet Sınırlarının Yok Olması
Modern dünyada en çok yanılgıya düştüğümüz iki ana alanı, yani Dijital Kul Hakkı ve Modern Tüketim (İsraf) Çılgınlığı konularını fıkhi ve ahlaki boyutlarıyla daha derinlemesine inceleyelim.
💻 1. Dijital Kul Hakkı: Görünmez Günahlar
Geleneksel fıkıhta kul hakkı denince akla birinin parasını çalmak veya fiziksel zarar vermek gelir. Ancak günümüzde dijital ortamda işlenen ve hafife alınan kul hakları çok daha yaygındır:
Siber Linç ve İftira: Sosyal medyada bir kişi hakkında çıkan asılsız bir haberi "beğenmek" veya "paylaşmak", o iftiraya ortak olmaktır. Normalde birkaç kişiye yapılacak gıybet, retweet veya paylaşım butonuyla bir anda milyonlarca kişiye ulaşmakta ve günah katlanmaktadır.
Telif Hakkı İhlali: İnternetten korsan kitap, film, yazılım veya oyun indirmek doğrudan kul hakkıdır. Bir emeğin sahibinin izni ve rızası olmadan dijital de olsa o ürünü karşılıksız kullanmak, İslam'daki "emeğe saygı" ve "helal kazanç" ilkelerini çiğner.
Gizli Takip ve Mahremiyet (Tecessüs): Kur'an-ı Kerim'de kesin bir dille yasaklanan tecessüs (başkalarının gizli hallerini araştırmak), bugün sosyal medyada "stalklamak" adıyla sıradanlaşmıştır. Bir insanın izni olmadan onun eski fotoğraflarını, mesajlarını veya özel hayatını kurcalamak kul hakkı ihlalidir.
Zaman Hırsızlığı: İş saatlerinde mesaiyi sosyal medyada, videolarda veya oyunlarda harcamak, işverenin hakkını (kul hakkını) yemektir. Alınan maaşın içine haram karışmasına neden olur.
🛍️ 2. Modern Tüketim Çılgınlığı: Küresel İsraf
İslam'da israf sadece nimeti çöpe atmak değildir. İhtiyacın ötesinde, sırf statü veya zevk için yapılan her aşırı harcama israftır. Günümüz dünyası ise tamamen bu israfı tetiklemek üzerine kuruludur:
Gardırop İsrafı (Hızlı Moda): "Giyecek hiçbir şeyim yok" algısıyla, aslında onlarca kıyafeti varken
Günümüz modern dünyasında farkında olmadan veya sıradanlaştırarak yaptığımız, İslam ahlakına ve emirlerine ters düşen başlıca hataları alanlarına göre şu şekilde sıralayabiliriz:
📱 Dijital ve Sosyal Medya Alanı
Siber gıybet: Sosyal medyada başkalarının hayatını dedikodu malzemesi yapmak.
Klavye zorbalığı: Yorumlarda insanlara hakaret, linç ve hakaret etmek.
Gizlilik ihlali: Başkalarının özel hayatını (mahremiyetini) izinsiz paylaşmak veya dikizlemek.
Yalan haber: Doğruluğundan emin olunmayan bilgileri ve iftiraları yaymak.
Gösteriş kültürü: Sahip olunan imkanları nispet (gösteriş) ve kibir amaçlı sergilemek.
💰 Ekonomik ve Ticari Alan
Tüketim çılgınlığı: İhtiyaç dışı alışveriş yapmak, marka tutkusuyla israf etmek.
Kripto/Borsa kumarı: Kısa yoldan zengin olma hırsıyla riskli, şans oyununa dönen işlere girmek.
Kul hakkı: Kul hakkını sadece hırsızlık sanıp, trafikte kaynak yapmak veya vergi kaçırmak gibi detayları hafife almak.
Fırsatçılık: Ticarette fahiş fiyat uygulamak, malı stoklamak veya kusurunu gizlemek.
🗣️ Sosyal ve Beşeri İlişkiler
Vefasızlık: Akraba, komşu ve dost bağlarını koparmak veya sadece çıkara dayandırmak.
Zan ile hüküm: İnsanlar hakkında ön yargılı davranmak, arkalarından kötü düşünmek.
Reklam