1. Saka (İskit) Birliği ve Kimliği
Sakalar, Orta Asya bozkırlarında yaşayan, atlı göçebe kültürünün öncüsü olan bir Türk topluluğudur. Tomris Hatun, dağınık haldeki Saka boylarını birleştirerek güçlü bir yönetim kurmuştur. Sakalarda kadınlar, erkeklerle birlikte savaşır, devlet yönetiminde söz sahibi olurlardı.
2. Büyük Pers Kralı Kiros ile Mücadele
Tomris Hatun'u tarihe altın harflerle kazıyan olay, dönemin süper gücü olan Ahameniş (Pers) İmparatorluğu'nun kralı Büyük Kiros (II. Kurus) ile olan savaşıdır.
Evlilik Teklifi: Kiros, Saka topraklarını savaşmadan ele geçirmek için Tomris Hatun'a evlenme teklif eder. Ancak Tomris, bunun bir oyun olduğunu anlayarak teklifi reddeder.
Savaş ve İntikam: Pers ordusu Saka topraklarına girer. Bir hile neticesinde Tomris Hatun'un oğlu Spargapises, Persler tarafından esir alınır ve onuru için intihar eder. Bu olay Tomris için bardağı taşıran son damla olur.
3. "Kan İçmeye Doymadın, Şimdi Seni Kanla Doyuruyorum"
M.Ö. 530 yılında yapılan büyük savaşta Sakalar, Pers ordusunu ağır bir yenilgiye uğratır. Bu savaşta Büyük Kiros öldürülür. Efsaneye göre Tomris Hatun, oğlunun intikamı için Kiros'un kafasını kanla dolu bir tulumun içine atarak şu ünlü sözü söyler:
"Hayatında kan içmeye doymamış bir katildin. Şimdi seni kendi kanınla doyuruyorum!"
Tomris Hatun'un Önemi
Askeri Deha: Kurt kapanı (hilal taktiği) gibi stratejileri başarıyla uygulamıştır.
Kadın Hakları ve Liderlik: Türk kültüründe kadının devlet yönetimindeki ve savaş meydanındaki yerinin en somut örneğidir.
Bağımsızlık Sembolü: Teslim olmayı değil, her ne pahasına olursa olsun bağımsızlığı savunmayı seçmiştir.