Gazali neden bunalıma girdi?
Hocaları onu "Derin Bir Deniz" diye tanımlardı. Onu İslam düşüncesinin zirve noktasına getiren ne oldu? Ailesi mi? Eğitimi mi? Yoksa zekası mı? Hayatının dönüm noktası memleti Tus'a dönerken eşkıyalar tarafından yolunun kesilmesi oldu. Eşkıyalar Gazali'nin tüm eşyalarına el koymuştu. Yazılarının yer aldığı defterlerden başka bir şey düşünmeyen Gazali, hiç olmazsa onları geri alabilmek için eşkıyaların reisine gitti. Çünkü son 5 senelik bilgi birikimi o defterlerin içindeydi. Eşkiya reisinin "Bu nasıl ilim ki yazıları senden alınca ilim de senden gidiyor" diyerek alay etmesini Allah'ın bir ikazı olarak kabul etti ve 3 yıl içinde bütün yazdıklarını ezberledi. Bu hadiseden sonra ilmi dersler vermeye başlayan Gazali, çok geçmeden zihin ve ruh dünyasında bir bunalıma saplandı. İçindeki derin şüphelerle çöküşe geçti. Bizzat kendi otobiyografisinde de belirtildiği üzere şüphe onun tabiatında vardı. Bu bunalımlarla beraber toplamda 11 yıl süren inziva ve seyahat dönemine girdi, nefsini terbiye etmek için çaba sarf etti. Bu inzivanın sonunda "Önceden mevki kazandıran ilmi öğretiyordum, şimdi mevki terkettiren ilmi öğretiyorum" diyerek günümüze yaklaşık 400 eser bırakmış oldu.