Bir süre yaşayıp sonra da haneyi terk eden bir sakin olarak kafasında canlandırdığı "o şey" olmadan ceset hiçbir değer taşımıyordu. Hayy, düşüncelerini "o şeye" odakladı: Ne idi? Nasıldı? Nasıl bir bağla bu bedene bağlanmıştı? Nereye gitmişti? Bedenin hangi kapısından çıkıp gitmişti? İstemeyerek çıkıp gitmişse onu buna zorlayan neydi? Yok, kendi iradesiyle çıkmışsa onu bedenden nefret ettiren neydi?
Öyle ki bu hal üzereyken "Kendimi bütün kötü sıfatlardan tenzih ederim. Şanım ne büyüktür!" diyenler oldu. Kimi "Ben Hakk'ım, kimi de "Cübbemin içinde Allah'tan başkası yoktur" dedi. Gazzali ise bu cezbe halini yaşadığında şu beyti seslendirdi:
Öyle bir haldi ki ne oldu tarif edemem
Hayra yor ve sorma cevap veremem
'Hayy' Arapça'da canlı, diri anlamına gelir. 'Yakzan' ise uyanık zihin, teyakkuzda olan akıl anlamındadır. Dolayısıyla kahramanın adı 'Uyanık Akıl oğlu Diri'dir.