Spoiler
Kitap ölümünün yaklaştığını bilen bir insanın psikolojisini anlatıyor. Başkarakter etrafındaki mutlu insanlardan nefret etmeye başlıyor, onlar ondan sonra öleceği için kinle doluyor. Ölümünün sadece merdivenden düştüğü için olduğuna inanmak istemiyor ama bunu kabulleniyor ve son ana kadar böyle acı çekerek ölmeyi halledecek ne yaptım diye sorguluyor. Bence aslında hiçbir şey yapmadı ve dünyanın adaletsiz olduğunu kanıtlayan şeylerden sadece biri İvan ilyiç’in yaşadığı ölüm. Ölümü kabullenme anındaki çaresizliği de kitaptaki şu kısımla anlatayım:
“Konu yaşam ve...ölüm. Evet, yaşam vardı, fakat şimdi gidiyor o ve ben ise onu durduramıyorum. Evet. Neden kendimi kandırayım ki? Ölüyor olduğum, benim dışımda herkes için anlaşılır değil mi zaten ? Bu sadece zamanlama meselesi. Günler mi haftalar mı ?.. belki de şimdi! Bir zamanlar ışık vardı, oysa şimdi karanlık... Buradayım ve şimdi oraya gidiyorum. Orası neresi?
Ben olmazsam ne olur yani ? Hiçbir şey olmaz. Yok olacaksam, nerede olacağım peki ? “