kendini gelecekte daha iyi koşullarda düşünebilmen başkalarıyla olan ilişkilerini de iyileştirebilir. Eğer gelecekle ilgili sonuçlara göre plan yapabiliyorsan, kendini gelecekteki "ben"inle özdeşleştirebiliyorsun demektir. Kendini farklı bir ortamda düşünebilmek diğerlerinin farklı bakış açılarını anlamaktan pek farklı değildir. Buna rağmen, yalnızca zeka bir çocuğun doğru yolda ilerlemesi için yeterli değildir.
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Zeka/Erken Dönem Şefkat İlişkisi
Zeka da genelde yanlış anlaşılan önemli bir başka faktördür. Zekā temelde daha hızlı bilgi işleme süreci demektir. Kişinin belli bir bağlantıyı kurması için daha az tekrara ihtiyacı olması anlamına gelir. Zekânın bu kısmı çoğunlukla genetik kalıtımla belirlenir. Daha zeki çocukların daha az veriyle daha çok iş başarması şeklinde özetlenebilir. Örneğin, tamamıyla varsayımsal olarak, bir bebeğin annesinin gelip onu besleyeceğini anlaması, normalde 800 kere annesinin gelip gerçekten onu beslemesini gerektiriyorsa, daha "zeki" bir bebek bu bağlantıyı 400 defada kurabilir.
Bu daha zeki çocukların daha az şefkatle yetinebilecekleri anlamına gelmiyorsa da, eğer ilgi ve şefkatten yoksun kalırlarsa bununla daha iyi başa çıkacakları anlamına gelir. Bir bağlantı kurmak için daha az tekrara ihtiyaç duyan çocuklar, insanlar ve sevgi/memnuniyet arasındaki bağı en az uyaran seviyesinden bile daha az aldıklarında dahi bu bağı geliştirebilirler. Bu özellik sayesinde, söz konusu çocuklar aile dışındaki ortamlarda yaşadıkları sevgi dolu kısa deneyimler sayesinde ciddi anlamda taciz görmüş veya ihmal edilmiş olsalar dahi her ortamın ev ortamları gibi olmadığını fark edebilirler.
Zeka, gençleri Leon gibi nefret ve sosyopati geliştirmekten farklı başka yollarla da koruyabilir. En başta, karar alırlarken daha yaratıcı olmalarını sağlayarak, daha fazla seçenek düşünebilmelerini ve kötü kararlardan kaçınmalarını sağlar. Böylece yenilgiyi daha baştan kabul eden "yapabileceğim başka bir şey yoktu düşüncesinden de kurtulabilirler. Başka seçenekleri öngörebilmek güdü kontrollerini de arttırabilir. Daha parlak bir gelecek hayal edebiliyorsan, ona göre de plan yapabilirsin.
Eğer bir çocuğun rahatlama, merak, keşif ve ödül anlarıyla birlikte aşağılanma, yoksunluk ve korku anlarına tanık olsaydık onun şimdi nasıl bir insan olduğu ve ileride nasıl bir insan olacağı hakkında çok şey öğrenirdik. Beyin kişisel tarihimizi yansıtır. Genetik yeteneklerimiz ancak doğru gelişimsel deneyimleri uygun zamanlarda yaşarsak ortaya çıkar. Erken yaşta bu deneyimler çevremizdeki insanlar tarafından kontrol edilir.
Kelebek Etkisi / Doğulan Ayın Önemi
Neyse ki, olumlu yönde ilerleyen bir kartopu etkisi de, olumsuz yönde ilerleyen bir kısır döngü gibi yavaş yavaş çığ gibi büyür. Örneğin, doğru zamanda söylenmiş bir övücü söz, sanata karşı orta karar ilgisi olan bir çocuğu bu konuda tutku duymaya itebilir. Daha sonra bu duyarlılık artarak çocuğun daha büyük bir yetenek geliştirip, daha fazla övgü almasına ve sonunda sınırlı kalabilecek bir potansiyelin artistik bir dehaya dönüşmesine yol açabilir. Bazı yeni araştırmalar bu etkinin gücünün sporda ne kadar etkili olduğunu ortaya çıkarmıştır. Profesyonel ligi besleyen İngiltere'nin elit genç sporcularının yarısı yılın ilk üç ayında doğmuştur. Geri kalanların hepsi diğer aylara eşit bir şekilde dağılmıştır. Bu neden böyledir? Çünkü her genç takımın yaş sınırlaması vardır, eğer yılın başlarında doğmuşsanız, fiziksel olarak daha güçlü, daha yetenekli olmaya meyillisinizdir. Bu da sporda gösterdiğiniz beceriler için yılın diğer zamanlarında doğanlardan daha fazla ödül alacağınız anlamına gelir. Ödüllerden duyulan memnuniyet sayesinde daha da çok çalışılır. Yapabildiklerimizin üzerine gitmeye meyilliyizdir. Olumlu yönde ilerleyen kartopu etkisinde çalışma yeteneği gelişir, yetenek ödül getirir ve ödüller daha çok çalışmayı ateşler. Çalışmayla büyüyen bu küçük fark erken doğan futbolculara profesyonel lige geçebilmek için çok daha iyi bir şans vererek büyük bir farka yol açar. Bu olumlu sarmalları tahmin etmek elbette güçtür, Kelebeğin ne zaman küçük kanatlarını çırpıp bir tayfuna yol açacağını bilemeyiz.