İşte üretim güçlerinin en eski zamanlardan
günümüze dek gelişmesinin şematik bir tablosu:
Yontmataş aletlerden ok ve yaya geçiş, ve bununla
birlikte, avcılık yaşamından hayvanların evcilleştirilmesine ve ilkel hayvancılığa geçiş, taş aletlerden maden aletlere (demir balta, demir uçlu geliş-
tirilmiş saban vb.) geçiş; ve buna ilişkin olarak da
bitki ekimine ve tarıma geçiş; madenlerin işlenmesine yarayan madenî aletlerin daha da gelişmesi, demirci körüğünün, çömlekçiliğin icadı ve
bunlara bağlı olarak el zanaatlarının gelişmesi, el
zanaatlarının tarımdan ayrılması, bağımsız el zanaatlarının ve sonra manüfaktürün gelişmesi, el
zanaatı aletlerinden makineye geçiş, el zanaatı ve
manüfaktürün makineleşmiş sanayiye dönüşmesi,
makine sistemine geçiş ve modem, makineleşmiş
büyük sanayinin doğuşu — işte, insanlık tarihi boyunca toplumun üretim güçlerindeki gelişmenin,
tam değilse bile, genel çizgisi böyledir.