Aslında modern hayat, bir ezen-ezilenler ya da efendi-köle ilişkilerinin bir toplamıdır. Önce sistem devlet tarafından eziliyor, modern bir köle durumuna düşürülüyor. Okulda, fabrikada, iş yerinde patronun, otoritenin, gücün karşısında köle oluyoruz, sonra askerde komutanın karşısında bu durum devam ediyor. Kısacık zavallı hayatlarımız ise, köleliğimizin, ezilmişlerimizin bir manzumesi olmaktan ileri gidemiyor. Tek kaçış noktamız ise kendi gerçekliğimizi görmemekten ibaret. Her yanımız görünmez duvarlar ve görünmez zincirlerle kuşatılmış durumda. Duvarımız biraz geniş, zincirimiz biraz uzun olduğunda mutlu oluyoruz ama sanki özgürmüşüz ve bütün bu ilişkilerden bağımsızmışız gibi kendimizi kandırıyoruz, pişmanlıklarla dolu hayatımızın sonuna dek. En kötüsü ise, her çeşit otoritenin, iktidarın gönüllü kölesi olmak. Hayatta daha değersiz ve beş para etmez hiçbir şey yoktur.
Dostoyevski