Sercan Ünğan
@Sercan_ungan
69 okur puanı
Mart 2020 tarihinde katıldı
Defalarca okuduğum Momo'yu bu defa 6 yaşındaki oğlum Elyesa ile birlikte okuduk. Daha önce kanaatlerimi yazmış olduğum için bu defa kitap hakkındaki kanaatleri oğlum dile getirsin istedim. Elyesa ile kitap üzerine konuşmalarımız şu şekildeydi:
- SERCAN: Kitapta neler anlatılıyordu?
- ELYESA: Duman adamlar, Momo, arkadaşları...
- SERCAN: Peki, kitap bize ne söylüyor?
- ELYESA: Zaman çok önemlidir.
- SERCAN: Duman adamlar ne yapmaya çalışıyor?
- ELYESA: Zamanı çalmaya çalışıyor.
- SERCAN: Zamanı çalmak ne demek?
- ELYESA: Yani insanları boş yere oyalayıp, onların zamanını çalmak demek.
- SERCAN: Peki insanların zamanı çalınmasaydı insanlar zamanları nasıl değerlendirirdi? Duman adamlar neylerden uzaklaştırdı onları?
- ELYESA: Güzel şeyleri yapmaktan.
- SERCAN: Mesela nedir güzel şey?
- ELYESA: Mesela berbere yaptıkları... Anneannenin yanına haftada bir git dedi. Kuşunu sat dedi.
- SERCAN: Başka?
- ELYESA: Anneanneni bir tane huzurevine koy dedi.
- SERCAN: Kitabın en çok hangi kısmı etkiledi seni?
- ELYESA: En sonu etkiledi.
- SERCAN: En sonunda ne vardı?
- ELYESA: SON yazan yer. Başka hiç kimsenin göremeyeceği bir şeymiş.
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Kitap okumaya başladığımdan beri farklı arkadaş gruplarıyla kitap tahlilleri yaparım ya da katılımcı olarak katılırım. Bireysel olarak okumalarımı yaptığım taktirde tekdüzeleşmekten ya da faklı gündemlerden uzak kalmaktan endişelenirim. Bu tür okuma grupları farklı hususları gündem etmeme olanak sağlar. Bir süredir "Sömürgecilik Faaliyetleri" üzerine okuma yaptığımız bir grupta Rus Sömürgeciliği ve Kuzey Kafkasya Bölgesi'ni benden anlatmam istenmişti. Konuyla karşı karşıya geldiğimde oldukça az bir bilgiye sahip olduğumu fark ettim. Birkaç makaleye baksam da derli toplu bir çalışma yoktu doğrusu. Yine öneri üzerine okumaya başladığım Alev Erkilet'in "Ele Geçirilemeyen Toprak: Kuzey Kafkasya (Şeyh Şâmil'den Şamil Basayev'e Çeçenistan-Dağıstan Direniş Hareketleri" isimli eserinin konuyu, derli-toplu ve hem kuramsal hem de saha çalışması anlamında oldukça nitelikli bir şekilde ele aldığını gördüm. Kuzey Kafkasya halkları 1700'lü yıllardan itibaren direniş hareketlerinin merkezinde yer almış ve sömürgeciliğe karşı verdiği reflekslerin hemen hemen tamamında ana itici unsur İslâm olmuştur.
Gazze soykırımına şahitlik edip daha kötüsü olabilir mi diye düşünürken Çeçen direnişini tekrar gündeme almak emperyalizmin bugünlük bir mesele olmadığını bir defa daha kavramamı sağladı. Afganistan, Çeçenistan, Suriye, Yemen, Filistin, Sudan, İran... Daha adını sayamadığımız birçok yer...
Geçmiş tecrübelerden istifade etmek geleceğe dair atacağımız adımların yönünü tayin edecektir. Bu sebeple biz tecrübe etmiyorsak bile yaşanmış tecrübelere ve acılara kulak kabartmalıyız. Çeçen mücadelesi bir avuç insanın Rus empreyalizmine karşı destansı duruşunu simgeliyor. Kitabın muhakkak okunmasını tavsiye ederim. Böyle bir çalışma yaptığı için Rabbim Alev Erkilet'ten razı olsun...
Bazı eserlerin isimlerinden ve içeriklerinden fazlasıyla haberdar olmuşuzdur fakat kendisiyle tanışıklığımız oldukça kısıtlıdır. Yûsuf Hâs Hâcib ismi de Kutadgu Bilig isimli eser de hepimizin bir şekilde aşina olduğu isimlerden. Kendisi Türkistan'lı olan Yûsuf Hâs Hâcib'in eserinin ünü kendi döneminin çok ötelerine uzanmakta. Bilindiği kadarıyla 1069-1070 yıllarında tamamlanarak Karahanlı hükümdarı Süleyman Arslan Hakan oğlu Tavgaç Uluğ Buğra Han'a sunulmuştur. Eseri orijinal lisanı ile okumak oldukça güç zira yazıldığı dönem ve coğrafyada konuşulan Türkçe ile bizim kullandığımız Türkçe arasında çok büyük farklar bulunmakta. Okumuş olduğum eser, Kutadgu Bilig'in tamamı olmamakla beraber eserden farklı konularda yapılmış derlemeleri barındırıyor. Nasihatname ya da siyasetname tarzında yakıştırmalar olmakla birlikte belirli bir alanda kıyaslanabilmesi çok mümkün değil gibi... Hayatın birçok alanına dair görüşlerin yer aldığı eser oldukça hikmetli ifadeler barındırıyor bünyesinde. Güncelde konuştuğumuz ve düşündüğümüz dili de etkilediğini ifade edebileceğim eseri kendi zaman ve zemininden bağımsız okumamak gerekmetke. Yûsuf Hâs Hâcib, eserini kendi diliyle "böyle Türkçe yazılmış olağanüstü bir eser gördün mü?" şeklinde abartarak başlıyor. İçinde eleştirdiğim ve katılmadığım hususlarla birlikte yazarın hâlâ Göktürk inancının etkisinde kalarak İslâm'la hemhâl olduğunu düşündürttü bazı ifadeleri. Allah-u a'lem...
Katıldığım kitap tahlili gruplarında mümkün mertebe kitap önerisinde bulunmamaya gayret ediyorum. Çünkü kendi gündemimi belirleyip okumam gereken metinleri okumaya çalışıyorum fakat başka insanların gündeminde yer alan metinlerle de bağ kurmam gerektiğini biliyorum. Bu sebeple önerilen kitapları kendimi zorlayarak okuyup bitirmeye çabalıyorum. "Kur'an'ın Kalbine Yolculuk: Yasin Suresi Tefsiri" kitabı da böyle bir atmosferde okuduğum bir kitaptı. Farklı tefsirlerden ve kitaplardan defalarca okumuştum Yasin Suresi'ni belki de fakat Kur'an ve Kur'an'a dair yazılan her metni okuyacak olduğumda içimde oldukça büyük bir heyecan beliriyor. Daha önce Yasin Pişgin'i hiç okumamıştım. Kitaba heyecanla başladım ve çoğunlukla bildiğim şeylerin tekrarı sadedindeydi. Olsun yine de bir hakikati hatırlamak adına farklı bir üslupla dinlemenin faydalı olduğunu düşünüyorum. Fakat bu kitap nedense usûl ve üslup açısından beni çok içine çekemedi. Yazar şahsî kanaatlerini olması gereken hakikat tonunda dile getirmişti çoğu defa. Kişisel yargılar ve örneklemler özensizce geldi. Kitap bir konuşma ya da ders anlatısının kitaplaştırılmış hâliydi belki de bu sebeple tekrarlar ve özensizlikler söz konusuydu, bilemiyorum. Bir tekrar ve farklı bir ifade biçimiyle okuyayım derseniz okunabilecek bir eser. Fakat beni cezbettiğini söyleyemeyeceğim.
Daha önceleri yazmış olduğum bir makale sebebiyle okumalar yaptığım Doğu Türkistan, okudukça hayret ve üzüntümü artıran bir coğrafyaya dönüştü. Bir taraftan ne kadar az bilgi sahibi olduğumu fark ederken diğer taraftan çaresizliği iliklerime kadar hissettim. Çok yakın bir zaman diliminde bir ülkenin başka bir ülke liderini kolaylıkla kaçırabildiğine şahit olduğumuz bir vasatta dünyanın süper güçlerinden biri kabul edilen bir ülkenin yılların sindirilmişliğine maruz kalan bir coğrafyaya tasallutu ne derece gündem edilirdi bilmiyorum. Fakat benim hassasiyetlerimi ya da tavır alışlarımı “reel politik” ya da “dünya siyaseti” denen şey belirlememeliydi. Hiç değilse kulak kabartmalı vicdanıma yankılayabileceği doğru malzemeleri sunmalıydım. Günümüzün Evliya Çelebi’si olarak adlandırabileceğim Taha Kılınç‘ın metinlerini okurken hem bilgileniyor hem de yorulmadan sıkılmadan hissiyatını da alarak okuma serüvenine devam ediyorsunuz. Büyük riskleri göze alarak seyahatini gerçekleştiren Kılınç’ın kitabını, başlığında da belirtildiği gibi “Kayıp Coğrafya”ya kulak kabartarak okuyorsunuz. Zira bu kadar sansüre ve sindirme faaliyetine maruz kalan başka bir coğrafya daha var mıdır bilmiyorum. Her Müslümanın gündeminde olması gereken önemli bir konu olarak karşımızda duran Doğu Türkistan sadece bir bilgi değil aynı zamanda bir vicdan meselesi. Kılınç’ın bazı değerlendirmelerine katılmasam da kitap genel hatlarıyla Doğu Türkistan’ı tanımak adına okunabilecek önemli metinlerden biri diyebilirim. Israrla okumanızı tavsiye ederim.
