Hayatı seviyor musun?
-Öyleyse zamanı çarçur etme, çünkü hayat ondan ibarettir.
Sen zamanını boşa harcarsan gün gelir zaman seni harcar!
En ağır silleleri vursa da kader,
Ezilir belki ama eğilmez başım.
(JACK LONDON)
Othello’nun kötülük bilmeyen, çocuk gibi saf bir ruhu vardı; saftı ama, ihanete dayanamıyordu; bağışlayamıyor değil, dayanamıyordu. Gerçek kıskanç ise bambaşkadır; onun nelere katlanıp sineye çekeceği ve bağışlayabileceği güç kestirilir. Herkesten çabuk bağışlayan kıskanç kimseler ve kadınlar iyi bilir bunu… Bir kıskanç (tabii kıyameti kopardıktan sonra) aşağı yukarı kanıtlanmış bir ihaneti —mesela, gözüyle gördüğü kucaklaşma ya da öpüşmeleri— bağışlayabilir, elinden gelir bu
Çalışmaktan bıkkınlık duyma. Gece uykuya dalmadan önce, “Gerekeni yapmadım” düşüncesi aklına gelirse hemen kalk ve yap. Çevrendeki insanlar kötü, duygusuz oldukları için seni dinlemek istemezlerse, ayaklarına kapan, af dile, çünkü kendini dinletememenin suçu aslında senindir. Kalbi haşin olanlarla konuşamazsan, asla umudunu kaybetmeden, sessizce, alçakgönüllülükle onlara hizmet et. Herkes seni bıraksa, zor kullanarak kovsa bile, yalnız kalınca yere kapan, toprağı öp, gözyaşlarınla ıslat.
Hizmetkârlar hakkında şunu da eklemek isterim: vaktiyle, delikanlıyken, onlara çok kızardım; “Aşçı kadın yemeği çok sıcak getirdi, emireri elbisemi fırçalamadı…” gibilerden… Ama bir aralık, birdenbire, sevgili ağabeyimden çocukluğumda duyduğum sözleri hatırladım: “Bana hizmet edenin fakir, cahil oluşundan faydalanarak ona eziyet etmeye hakkım var mı, kim oluyorum ben?” Şaşmıştım; böyle basit, gözle görülür bir gerçeğin nasıl olup da aklımıza bu kadar geç geldiğine şaşmıştım Gerçi hayatta uşak, hizmetkâr sınıfına da ihtiyaç var, ama evimizdeki uşağın kendisini ruhça uşak olmayan bir insandan daha özgür hissetmesini sağlamak da bizim elimizde… Niçin ben uşağıma hizmet etmeyeyim, bende kibir, güvensizlik duygusu neden ortadan kalkmasın? Neden hizmetkârlarımı ailemin içine alıp sevine sevine bağrıma basmayayım? Şimdi bile olabilecek şey bu ve yarınki muhteşem birleşmenin de temeli olur.