Bizə Cumhuriyyət quran,
İstiqlala möhür vuran,
Davadan dönməyən, duran,
Qırılmayan bir iradə –
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə!
(Seyidov)
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ilk üçrəngli bayrağı, bu gün tanıdığımız göy–qırmızı–yaşıl düzənində deyildi.
1918-ci ilin noyabr günlərində, istiqlalımızın ilk nəfəsini içimizə çəkdiyimiz o çətin çağlarda, bayraq gizli şəraitdə, kiçik bir otaqda, sadəcə bir neçə insanın şahidliyi ilə, titrək şam işığında tikildi. Lakin işığın zəifliyi və tələskənlik ucbatından rənglərin sırası qarışdı. Beləcə, millətin ümidini, azadlığın rəmzini daşıyan o parça yaşıl–qırmızı–göy düzənində oldu.
O illərdə bu bayraq yalnız bir parça deyil, xalqın ruhu, varlığı idi. Məhəmməd Əmin Rəsulzadə onu sadəcə bir əşya kimi deyil, canının bir parçası kimi qoruyurdu. Sovet əsgərlərinin hər addımda axtardığı, taparsa məhv edəcəyi bu müqəddəs simvolu Rəsulzadə bədəninə sarıyır, üstünə paltarını geyinir, sözün əsl mənasında bayrağı öz canı ilə sipərləyirdi.
İllər keçdi… Qürbətdə, təqiblər içində, qadağalar altında belə, o bayraq yaşadı. Vətəninə qayıdan kimi isə, tarixin ən dəyərli yadigarlarından biri kimi qorundu.
Bu gün həmin tarixi nüsxə, zamanın tozunu və mübarizənin izlərini üzərində daşıyaraq, Bakıda – Milli Azərbaycan Tarixi Muzeyində – azadlıq eşqimizin susmayan şahidi kimi , varlığı ilə danışır.