Avrupa ile Müslümanlar arasındaki bu koşu, kaplumbağa ile tavşanın savaşına benziyordu. Tavşan uyanık ve çalışkandı. Kaplumbağa ise uykudan gözünü açamıyordu.
Avrupa, uzun süren uykusundan uyandı. Çılgınlar gibi yatağından fırlayarak, gaflet ve cehaletle geçen zamanını telafi etmeye, hedeflerine doğru hızla ilerlemeye, tabiri caizse kanatlarını var gücüyle çırparak uçmaya başladı. Yeryüzündeki çeşitli güçleri emrine alıyor, kainatın esrarını çözüyor, Yeni Yeni kıtalar ve denizler keşfediyor; ilimde, teknikte ve hayatın bütün sahalarında yeni yeni fetihler yapıyordu. Bu kısa müddet içinde ilmin bütün dallarında birçok bilgin ve dahiler yetiştirdi. Bunlardan başka, eski düzeni yıkıp yerine yepyeni bir düzen kuran, ilimde yeni çığırlar açan büyük şahsiyetlerin yanında kaşif ve seyyahlar da yetiştirdi. Bazı milletlerin ve toplumların yıldızları batarken bazıları doğuyordu. Batanlar doğuyor, Doğanlar batıyordu. O devirde bir saat, bir güne ve hatta günlere bedeldi. Bir gün ise değil bir yıl, asırlar değerindeydi. Bir saat kaybeden bir asır kaybetmiş oluyordu. Fakat bu devirde Müslümanlar saatler, günler değil; asırlar, nesiller kaybettiler. Öbür tarafta Avrupa milletleri her saniye ve her dakikalarını değerlendirerek, hayat meydanı'nın her cephesi'nde büyük adımlar attılar; birkaç yıl gibi bir zaman içinde asırlar kazandılar.
Ne kadar acıdır ki bugün İslam âlemini hiç bir hadise harekete geçirmiyor, hiçbir hadise ilgilendirmiyor, hiç bir sapıklık ilgilendirmiyor, hiç bir kötülük harekete geçirmiyor. Düşündüğü tek şey midesi ve fiyakası...
Müslüman'ın cihadı peygamberin getirmiş olduğu ilahi nizamı gerçekleştirmek, Allah'ın kelamını yüceltmek, Allah'ın koymuş olduğu hükümleri tatbik etmek ve Allah'ın hükmünden başka bir hüküm, onun emrinden başka bir emir olmadığını kabul etmektir.
İslam devleti öyle bir devlettir ki idaresi altında bulunan herkes eşittir. İslam hükümeti, zayıfların hakkını kuvvetlilerden alır. Halkın, evlerini ve mallarını koruduğu gibi ahlaklarını da korur. Halkın canlarının, ırz ve namuslularının bekçisidir.