Haşhaşiler hakkında kısa ve net bilgiler içeriyor. Geniş olarak yazılmış bir özet diyebiliriz. Tarih kitaplarını özellikle yabancı kaynaklardan okumayı tercih edenler için güzel bir seçenek. Ben de onlardan biriyim. Abartılmadan, gereksiz övgü ve yergilere yer vermeden net ve akıcı bir tarih kitabı okumak tercihimdir. Böyle düşünen arkadaşlara tavsiye ederim.
Suikast, İsmailî Haşhaşîlerin keşfi değildi; onların yaptığı, işin adını koymaktan ibaretti. Burası kesin olarak bilinmelidir ki, dinî bir davanın adanmış hizmetlileri olan Haşhaşîler, ellerinde hançerleriyle, parayı bastıran için adam kesen bir katil güruhundan ibaret sayılamazlar. Önlerine gerçek imamlığın tesisi gibi siyasî bir hedef koymuşlar ve ne müritleri ne de liderleri, başkalarının şahsî ihtiraslarına alet olmuşlardır. Nihaî hedefleri, Sünnî nizamın önünü kesip yok etmekti. Hasan Sabbah ve müritleri, hoşnutsuz yığınların içindeki belli belirsiz arzuları, başıbozuk inanışları ve dizginsiz öfkeyi yeniden şekillendirip yeni bir mecraya sokarak, bu hengâmeden bir ideoloji, tarihte eşi benzeri görülmemiş bir uyum, disiplin ve maksatlı bir şiddet içeren bir örgütlenme çıkarmakta muvaffak olmuşlardır.
Yıl MS 1204. Kutsal toprakları Müslümanların elinden geri alabilmek için yola çıkan Haçlı ordusu İstanbul'a geldiğinde bir niyet değişikliği yaşar. İstanbul'u işgal ederler. Bunun üzerine İstanbul'u terk etmek zorunda kalan Doğu Roma/ Bizans yönetici ailelerinden bazıları Trabzon ve İznik başta olmak üzere ülkelerinin çeşitli bölgelerinde yeni yeni devletler/devletçikler kurup başlarına geçerler.
Komnenos hanedanından İsaakios da kendisine bir devlet kurabilmek amacıyla uzun bir yolculuğa çıkar... Atıldığı macerada kendisine yardımcı olarak, yerleştikleri Alamut'tan, kurdukları örgüt vasıtasıyla dünyaya korku salan Bâtınîlerden başka bir güç olmadığını görür. Tarihçilerce Haşhaşîler olarak da adlandırılacak olan bu örgüt araç olarak desise ile suikastı çok iyi kullanmaktadır.
Romanın sonlarına doğru "A öyle miymiş?!." dedirtecek bir sürpriz gelişmenin okuyucuyu dönemin tarihini tekrar incelemeye sevk edeceği kanaatindeyiz.
Yazar Tahir Harimî Balcıoğlu Osmanlı'nın son, Cumhuriyet'in ilk tarihçileri arasındadır. Özellikle Türk inanç tarihine ait yaptığı çalışmalarla kendisinden sonra gelenlerin başvurduğu bir isim olmuştur. Osmanlı'nın son döneminde el-Ezher'de yüksek eğitim almış bir ilim adamının Harf ve Dil devrimlerini izleyen yıllarda Eski Türkçe ile yazdığı bu romanı günümüz harflerine aktarırken herhangi bir müdahalede bulunmayarak 1930'lu yılların edebî havasını yansıtmaya çalıştık.
