Osmanlı devleti böylece kuvvetli bir merkeziyetten başka devrin en ileri sosyal nizam ve adaletini de kurmuş içtimai bünye itibariyle de demokratik bir hüviyet kazanmıştır . Bu siyasi ve içtimai inkılapla Osmanlı padişahları Selçuklu sultanlarına ve Gök-Türk kağanlarına nazaran daha kudretli bir makam ve şahsiyete sahip oluyorlardı.Lakin padişahların dindarlıkları , şeriata ve kanunlara bağlılıkları, ilim ve din adamlarının yarattığı kuvvetli umumi efkar onların , eski İran ve Bizans hükümdarları gibi , bir istibdada düşmelerine müsaade etmiyordu.