CemileDüşünce
Cemile, hacim olarak küçük ama taşıdığı anlam dünyası bakımından devasa bir başyapıt. Kitabı kapattığınızda kulaklarınızda Daniyar’ın bozkırı çınlatan o hüzünlü türküsü, gözlerinizin önünde ise Cemile’nin rüzgarda savrulan başörtüsü ve cesur adımları kalıyor. Ruhunu, aşkını ve özgürlüğünü her türlü zincirden üstün tutanların mutlaka okuması gereken, zamansız bir Cengiz Aytmatov klasiği.
"Bedenin Tarihi 2" kirabı, Fransız Devrimi'nden Büyük Savaş'a, modern insanın nasıl inşa edildiğini anlatan kapsamlı bir medeniyet okumasıdır. Alain Corbin, Jean-Jacques Courtine ve Georges Vigarello, Fransız Devrimi ile Birinci Dünya Savaşı arasındaki dönemi mercek altına alırken bedenin etten, kemikten oluşan biyolojik bir varlık olmadığını; iktidarın, ahlakın, dinin, bilimin, tıbbın ve toplumsal normların üzerinde mücadele verdiği bir alan olduğunu kapsamlı bir şekilde anlatıyor. Sanayileşmenin, kentleşmenin ve burjuva kültürünün yükselişiyle birlikte, insanların bedenlerini algılayış biçimlerinin nasıl değiştiğine tanıklık ediyoruz. Temizlik alışkanlıklarından güzellik anlayışına, cinsellikten mahremiyete, hastalık korkusundan spor kültürüne kadar uzanan geniş bir yelpazede bedenin disipline edildiği, denetlendiği ve yeniden tanımlandığı, anlaşılır bir anlatım üslubunda oluşu okumaya akıcılık kazandırmış.
Modernleşmenin fabrikalar, anayasalar ve siyasi devrimlerin yanı sıra, yeni bir insan modeli yarattığı, bedenin özgürlük alanı olmaktan çok toplumun beklentilerine uygun hâle getirilmesi gereken bir proje gibi ele alınıyor. Yazarların anlatım üslubu akademik olmasına rağmen kuru bir tarihçiliğe düşmüyor; resimler, belgeler, günlük yaşam pratikleri ve dönemin zihniyet dünyası üzerinden ilerleyerek okuyucuya adeta yaşayan bir tarih panoraması sunuyor.
"Bedenin Tarihi" serisi toplumun kendisi hakkında yazdığı en samimi ve en dürüst otobiyografi, aynı zamanda da her çağın değerlerini, korkularını, arzularını ve iktidar ilişkilerini en açık şekilde dile getiren bir başyapıt niteliğinde.
Şöhretin, servetin ve edebi dehanın zirvesindeyken; aniden kapıyı çalan o amansız soru: "Yaşamamın, yapmamın, istememin ne anlamı var?" Büyük usta Tolstoy’un ruhunu en çıplak, en samimi ve en sarsıcı haliyle masaya yatırdığı kült eseri "İtiraflarım"ı okumak; bir insanın intiharın kıyısından geçerek hayatın ve inancın gerçek özünü arayışına tanıklık etmek demek. Kendi varoluşunu, hayattaki gayesini ve modern dünyanın sahte parıltılarını sorgulamak isteyen herkesin mutlaka okuması gereken dâhice bir başyapıt.
Söylenemeyen gizli kelimeler, adından başka her şeyi feda etmeye hazır kırık bir şair kalbi ve Türk şiir tarihinin en asil, en hüzünlü karşılıksız aşk anıtı... Özdemir Asaf’ın kelimelerle adeta bir sarraf gibi oynadığı muazzam eseri "Lavinia"yı okumak; sadeliğin içindeki o devasa felsefi derinliğe tanıklık ederken, kendi içinizdeki o gizli, kimselere söyleyemediğiniz yalnızlıklarla yüzleşmek demek. Şiirin o en naif, en çarpıcı ve en derin halini ruhunda hissetmek isteyen herkesin başucunda bulunması gereken ölümsüz bir başyapıt.
Victor Hugo’nun Bir İdam Mahkûmunun Son Günü eserini, arkasındaki algoritmaları ve edebi teorileri bir kenara bırakıp, sayfaları soluksuz çeviren bir okur olarak yorumladığımda hissettiğim ilk şey:
