İki kişi santraç oynuyor diyelim. İkisi de eksiksiz bir kazanma özgürlüğü ile başlar. Bu özgürlük iki tarafta da eşittir. Birkaç hamle sonra, arada bir fark ortaya çıkmıştır bile. Birinin kazanma olasılığı artık diğerinden daha büyüktür. Ancak rakibinin gerisine düşen oyuncunun hâlâ kazanma şansı vardır. Bir noktadan sonra oyun öyle bir duruma varır ki; bir oyuncunun kazanma özgürlüğü, diğerinin kaybetme ihtimali kalmaz. Aradaki fark şudur: İyi bir satranç oyuncusu, şahı kaybetmeden birkaç hamle öncesinde oyunu kaybettiğini anlar. Satrançta iyi olmayan kişinin ise kaybettiğini anlaması ancak oyunun sonunda şahı kaybetmesi ile olur. Kaybettiğine ancak o zaman ikna olur. Şimdi oyundaki ilk hamle ile iyi oyuncunun oyunu kaybettiğini anladığı hamle arasını ele alırsak, burada özgürlüğün, seçim yapma olanağının adım adım azaldığını görürsünüz. Tam Erich Fromm özgürlükten seçim yapma olanağının artık kalmadığı noktaya varış. Diye belirtmiş. Kısaca şu sonuca varabiliriz; "klişe seçeneklerden, kaçabildiğimiz ölçüde özgürüz. "