Leylâlar ile başlayan muhabbet mâcerâsı,mevlâ'da sükûn bulduğu nisbetinde mânâ kazanır. Aksi halde leylâlar putlaşır,çetin imtihan kaybedilerek dünya bir aldanış mekanı haline gelir.
Cemâdât ve nebâtâtta dahi yaygın bir sabırdan sonra olgunlaşma vardır. Baharın gelmesi,toprağın bir kış mevsiminde çektiği çileden sonradır. İnsan da çileler ve sabırlarla olgunlaşır. Kâmil insan haline gelir.
Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen,
Merdüm-i dîde-i ekvân olan âdemsin sen.
(Gönül gözü ile bak kendine, yaratılanların özüsün sen,
Kâinatın gözbebeği olan âdemsin sen.)
~Şeyh gâlib