Edta’nın diyarı
@edtax
Celile, arka masada laflamakta olan oğlu yaşındaki genç
adamların Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun' dan başlattığı direniş
harekatını çok önemsediklerini hissetti.
Gençler, önlerine koydukları bir gazete kupüründen, Amasya
Genelgesi'nin maddelerini tek tek okuyor, üzerinde tartışıyorlardı.
22 Haziran 1 9 1 9 tarihini taşıyan Amasya Genelgesi'ne göre,
vatanın bütünlüğü ve ulusun bağımsızlığı tehlikedeydi ve İstanbul hükümeti, sorumluluklarını yerine getirmiyordu. Bu nedenle
Sivas'ta milli bir kongre toplanacak, işgal kuvvetlerinin ülkeden
atılması yolunda çaba gösterilecekti. Amasya Genelgesi, parti
anlaşmazlıkları dikkate alınmadan, vilayet ve kazalardan, halkın
güvenini kazanmış üçer kişinin süratle Sivas'a gönderilmesini
istiyordu. Temsilcilerin seçimi Müdafaa-i Hukuk ve Redd-i İlhak
cemiyetleri tarafından yapılacaktı. Bu arada, silah altındaki
askeri ve milli örgütler asla dağıtılmayacak, tersine, işgale karşı
yurt savunmasına girişmek üzere hazırlıklar yapacaklardı.
Reklam
Anlaşılan Mehmet Nazım Paşa, daha önce birlikte durdukları
yerin, yani İngiliz Muhipliği'nin halen doğru yer olup olmadığını
bir kez de onun ağzından duymak istiyordu.
Celile kayınpederinin gönderdiği kupürlere dalınca, milli direniş hareketinin etkinliğini iyice artırmakta olduğunu anlamıştı.
Halide Edip, Yunus Nadi gibi ünlü isimler daha önce Wilson
Prensipleri Cemiyeri adı altında Amerikancı bir davranış içindeyken saflarını değiştirmişlerdi.
Yüksek Şura üyesi olan Sait Molla'nın başını çektiği İngiliz
Muhipleri Cemiyeti ise gücünü ve etkinliğini artıramasa da varlığını sürdürüyor gibi görünüyordu.
Yayımlamakta olduğu Yeni İstanbul gazetesinde yazdığı "İngiltere ve Biz" başlıklı seri makalelerinde Sait Molla, "Milletimizin
büyük çoğunluğu Amerika'dan haberdar değil. Buna mukabil hepimiz İngilizlerin asaletini biliyoruz" diyerek, toplumu İngilizlerin
mandasına ikna etmeye çalışıyordu.
Aynı gazetede Refik Cevat da açıkça "İngilizleri istiyoruz!"
başlıklı bir yazı yazmış, "İngiltere ile hareket ederek, asri düşünce
ile mücehhez bir Türkiye olalım" demişti.
Eski kayınpederinin siyasal öngörülerinin isabetli olduğunu tecrübeleriyle biliyordu Celile. Tam da onun tahmin ettiği gibi çıkmış,
Amerikan mandası ihtimali daha ilk günlerde tasfiye olmuştu.
Milli Mücadelecilerin başarı şanslarının ne kadar olduğu konusunda ise, anlaşılan Mehmet Nazım Paşa daha önce bulunduğu
noktada değildi.
4 1 . Üçgen, masonlar açısından özel önem taşıyan bir geometrik şekildir. İttihat ve
Terakki'nin kurucuları ve mensupları arasında çok sayıda mason oldugu bilinir. 1903 yılında
mason olan Talat Paşa, 1909 yılında resmen kurulan Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar
Büyük Locası'nın ilk Büyük Üstat'ı oldu. Kabri Abide-i Hürriyet'tedir. (Atatürk bu locaları kapattı 1935 de.)
Akşamüstü İstanbul'un kritik mevkilerinde görev yapan askerler
subaylarına karşı ayaklanmış, din adamlarının peşine takılarak
Heyet-i Mebusan'ın
önünde toplanmış, "ülkenin şeriatla
yönetilmesi" isteklerini haykırmaya başlamışlardı.
Hüseyin Hilmi Paşa'nın başkanlığında toplanan hükümet
mensupları, ayaklanmacılara karşı çıkmak şöyle dursun derhal
uzlaşma yoluna gitmiş, tek tek istifalarını vermişlerdi. Bunun üzerine
isyancılar yeni bir hükümet kurmuş ve İngilizlerden anında
destek almışlardı.(2.meşrutiyet sonrası,31 mart vakası)