Gökbey
@gok_bey
Şu anda okuduğu kitap
7/10
8 günde okudu
·2025 54. kitabı
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Belki bir şehir devleti derekesine inmiş olsa bile, yine de Roma Imparatorluğu'nu sona erdiren, ama her hålükâr da Istanbul gibi çok zor bir şehri çağın askeri tekniklerini kullanarak ele geçiren bu 21 yaşındaki genç mareşal, ardından bugünkü Romanya'ya ve Moldova'ya tekabül eden Eflak-Boğdan topraklarını, Yunanistan'ın hemen hemen tamamını, zaptı çok zor olan Ege Adaları'ndan Eğriboz'u, Limni'yi (Rodos'u kuşatmışsa da alamamıştır), Arnavutluk'u, Sırbistan'ın çok önemli bir kesimini (Belgrad ve etrafı hariç olmak üzere), Bosna Hersek'i ele geçirmiş; Anadolu topraklarından Karaman'ı eyaletleri arasına katmış, Orluk- beli Savaşı'nda Doğu Anadolu'da Uzun Hasan'ın, yani Akkoyunlular Devleti'nin hâkimiyetini sona erdirmiş, nihayet Trabzon'da Pontus Rum Imparatorluğu'nun kalelerini ele geçirmiş, bir ahitname ile dâhilî anarşı ıçındekı Kırım Hanlığı'nı Osmanlı Devleti'ne tâbi håle getirmiş ve bu hanlığın en önemli parçasını, yani Sudak ve Kefe'yi ihtiva eden kesimini de Kefe Sancağı adı altında merkeze bağlamıştır.
Hiç şüphe yok ki Doğu'da ve Batı'da Fâtih Sultan Mehmed asrı Osmanlı İmparatorluğu'nun artık bir cihan devleti haline dönüştüğü çağdır. Artık büyük güçler arasındadır. Dünyadaki devletler, bütün büyük güçler, politikalarını birbirlerine karşı ve birbirlerini kollayarak, birbirlerini izleyerek oluştururlar. Osmanlı İmparatorluğu'nun 15.yüzyıldaki statüsü artık bu düzeydedir.
Özetle, bir padişah düşünün ki Yunanca eserler okumakta, okutmakta ve dinlemektedir; atlas ve geometri risalelerini bizzat incelemekte, bununla da yetinmeyip Farsça şiirler okumakta, hatta kaleme almaktadır. Türk lehçeleriyle ilgilenmekte, Kur'an-ı Kerim'i ezberlemiş olup şerhli biçimde kullanmaktadır. Bunun yanında felsefeyle de ilgilenmekte; İbn Rüşd ve Gazâlî'yi mütalaa etmektedir. Doğu ile Batı'yı avucunun içine alan böyle bir Rönesans aydını, 15. yüzyıl- da başka hiçbir yerde yoktu.
Mukaddes Roma-Germen Imparatorluğu, aslında birtakım Alman devletçiklerinin konfederasyonu olduğu hâlde, Roma İmparatorluğu olma iddiasındaydı. Buna dayanarak yıkılan Doğu Roma'yı "Bizans” olarak yanlış bir isimle adlandırdılar. Ortodoks Doğu Avrupa'nın başkenti Moskova da Konstantinopolis ve Roma'nın halefi olmak niyetindeydi. Slav-Ortodoks dünyasında belirli çevrelerin ne dün ne de bugün böyle bir iddiadan vazgeçtiklerini söylemek mümkündür.
"Osmanlı İmparatorluğu tarihte Üçüncü Roma'dır, bir dördüncüsü de yoktur." Başka bir deyişle Üçüncü Roma, Moskova değildir. İstanbul'dur. Roma ile bu benzerlik ve diğerleriyle bu farklılık nereden ileri geliyor? Çarlık Rusyası olsun, Avusturya-Macaristan Imparatorluğu olsun bütün bu imparatorluklar büyük ölçüde ulusalcı bir karaktere sahiptirler. Belirli bir kozmopolitizme rağmen hepsinde bir milliyetçilik gayreti açıkça mevcuttur.