Kitabın orijinali ilk 1935 yılında The Clown and His Daughter (Soytarı ile Kızı) adıyla İngiltere’de yayımlanıyor. Sinekli Bakkal bir kenar mahallenin ismi olarak geçiyor. Roman 2. Abdülhamit döneminin yaşamını çok net anlatıyor. İçinde pek çok karakter var ama Halide Edip romanlarının çoğunda olduğu gibi bizim esas dikkatimizi çekecek olan kadın karakter Rabianın üstünde genişçe durulmuş. Aslında kadın karakterlerinin üstünde fazlaca duruşu Halide Edip’in karakterini ve zihnindeki kadın figürünü bize çok net yansıtır. Kadının dirayetini, bağımsızlığını, ayakları üstünde nasıl dimdik durabildiğini göstermeye çalışır.
Romanın geçtiği yer Aksaray ,dönemin yoksul semti ama dönemi tamamiyle yansıtan bir yer olarak karşımıza çıkıyor. Yani bakkalı , imamı ,zengini, konağın içinde yaşayan nazırı, ortaoyunu ustasını,
jön türkleri içinde barındıran bir mekanı ustaca tasvir ediyor.
Romanın ana karakterlerini başta imam kızı olan Emine ve ortaoyunu oyuncusu kız Tevfik lakabıyla anılan Tevfik zannediliyor. Ama ilerleyen sayfalarda Emine ve Tevfik’in kızı Rabia etrafında şekilleniyor roman. Tevfik eğlenmeyi seven hayattan zevk alan sanatkar ruhlu bir adam. Emine ise imam babasının yetiştirmesinin etkisiyle muhafazakar,ananevi özellikleri olan ,cehennem korkusuyla büyümüş bir kadın olmasına rağmen Tevfik’e kaçar ve evlenirler. Ortaoyunu ustası olan Tevfik oyunlarında Emine’ye ve ilişkilerine de yer vermesiyle eşiyle arası açılır ayrılırlar ve Emine Rabia ya hamile bir şekilde babasının yanına sığınır. Bundan sonrasında Halide Edip kişileri yavaş yavaş işlemeye başlıyor. Selim Paşa konağı var mesela mahallenin içinde . Dahiliye Nazırı olan Selim Paşa oğlu Hilmiyle birlikte yaşıyor. Dönem baskı dönemi olsa da , o dönem baskıdan kurtuluş için eylemlerin de başladığı dönem. Hilmi de eylemlerin, jön türklerin arasında yer alanlardan biridir ve bir takım eylemlere kalkışıyor. Hilmi kız Tevfik’le öyle bir karşılaştırılıyor ki o sayfaları film izler gibi okuyorsunuz. Hilminin alması gereken bit evrak var ve ona ulaşabilmesi için makyaj ustası olan Tevfik’e ulaşıyor. Tevfik kadın kılığında oraya gittikten sonra yakalanıyor ve sürgüne yollanıyor. Paşa oğlunu da sürgünden geri bırakmıyor Tevfik’le birlikte onu da Şam a sürüyor. Bu olaylar yaşanırken büyüyen Rabia yla tanışıyoruz. Öyle bir çocuk ki hem çok güzel hem de dedesi yüzünden fazlaca suratsız. Doğuyla Batı arasında bir dengeyi simgeliyor . Hem gelenek görenekle hafız olarak yetişmiş, mevlidler okuyan hem de tüm yeniliklere açık birçok enstrüman çalabilen yetenekli bir çocuk. Rabia Selim Paşa konağında tanınır orda yeni isimlerle tanışır. Halide edip bu kısımda yeni isimleri çıkarır karşımıza . Doğu değerlerinin unutulmamasını vurgulayan, dini sevgi üzerinden anlatan Vehbi Dede, batı değerini benimseyen müslüman olmayan müzisyen Peregrini gibi. Yaşı büyük olgun bir adam olan Peregrini Müslümanlığı kabul edip Rabiayla evleniyor. Vehbi Dedeyle Peregrini arasındaki konuşmalarda Halide Edip dinle ilgili görüşlerini ortaya koyuyor bir takım sorgulamalarda bulunuyor. Evlilikle birlikte bir takım çatışmalara şahitlik ediyoruz fakat mutlu bir birliktelikleri oluyor ve romanın sonu Tevfik’in sürgünden dönmesiyle, tadı damağımızda bitiveriyor. Roman döneme özgü pek çok göndermelerde bulunuyor sosyal statünün değişimi,toplumun özgürleşmesi ve baskı karşısındaki tutumu,jön Türklerin liderliğinde insanların açıklığa alışması, kadına biçilen rollerin farklı unsurlar taşıması gibi konular üzerinde duruluyor.
·
27 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.