İnsan neyle yaşar?
Tolstoy'un belki de en önemli baş yapıtından birisi, bence de herkesin okuyup okuturması gereken bir şaheser.
*Bir adamın yoldan bana doğru geldiğini gördüm. Kaşlarını çattı ve bana bakıp, sonra yoluna devam etti. Sonra dönüp bana doğru geldi, az önce yüzünde ölümü görmüştüm ama artık canlıydı ve onda artık Tanrı'nın varlığını hissettim. Bana kıyafetlerini verip, evine getirdi. Karısının ağzında ölüm kokusu vardı. Kadın beni evinden atmak istiyordu, eşi ona Tanrı' yı hatırlattı. Sonra eşi bana yiyecek getirdi, ona baktığımda artık içinde ölüm olmadığını fark ettim ve Tanrı'yı gördüm.
. -İnsanın içinde ne vardır?
"ve ben, insanın içinde Sevgi olduğunu anlamıştım."
*kendi kendime, adam, bir yıl sonrası için hazırlıklar yapıyor ama akşam olmadan öleceğini bilmiyor.
-İnsana ne verilmemiştir?
"insana kendi ihtiyaçlarının ne olduğunun bilgisi verilmemiştir."
*cennette bir melek'tim, Tanrı bana bir kadının canını almam için emir verdi. Kadın'nın yanına vardığımda eşinin yeni öldüğünü ve çocuklarına bakacak kimsenin olmadığını izin verirse ölmeden ince bari ayaklanana kadar onlara bakmasını söyledi. Daha sonra tekrar gelip kadının ruhunu teslim aldım. Ben de çocukların annesiz babasız yaşayamayacaklarına inanmıştım ama bir yabancı onlara bakıp, onları büyütmüştü. Ve kadın, kendisine ait olmayan çocuklara olan sevgisini gösterip, onlar için ağladığında, onda, yaşayan Tanrı'yı gördüm.
-İnsan neyle yaşar?
"Tüm insanların, kendilerine baktıkları için değil, sevgi sayesinde yaşadıklarını öğrendim."
(İnsanlar, kendilerine baktıkları için yaşadıklarını sansalar da aslında sadece sevgiyle yaşadıklarını anladım. Seven kişi, Tanrı’ya yaklaşır ve Tanrı da ona yaklaşır. Çünkü sevgi Tanrı'nın ta kendisidir.)