Kitap; "Enûma Eliş" (tabletlerin bulunuşu, elde edilen malzemenin yayımlanması, öykünün özeti, destanın amacı, destanın kaynakları, yazılış tarihi, şiirin vezni, Enûma Eliş ve yeni yıl festivali ve 7 tabletin çevirisi), "Enûma Eliş ile İlgili Öteki Babil Yaratılış Öyküleri" ve "Eski Ahit'teki Paralel Pasajlar" olmak üzere 3 ana bölümden oluşuyor. Alexander Heidel'in ön sözde belirttiği üzere, "Bu küçük çalışma, asıl olarak meslekten Asur bilimcilere değil, Eski Ahit üzerine çalışanlara ve Hristiyan din adamlarına hitap ediyor." Zaten Heidel'in, birtakım akademisyenler veya uzmanlar tarafından öne sürülen Enûma Eliş ile Eski Ahit arasındaki benzerlik argümanlarını nasıl çürüttüğünü okuduktan sonra Enûma Eliş ile Eski Ahit arasında benzerlik olduğu düşüncesinden kurtuluyorsunuz. Heidel'in de belirttiği gibi Enûma Eliş'te Sümer baştanrısı Enlil yerine Babil/Akkad baştanrısı Marduk'un yerleştirilerek destanın yeniden yazılmasının politik bir amacı var, ki o da Mezopotamya'da mutlak Babil hâkimiyetini resmen ilan etmek. Destan ile ilgili şahsi kanaatlerimden bahsetmem gerekirse, destanın muhtemelen büyük Babil hükümdarı Hammurabi döneminde değiştirilerek Sümer tanrıları yerine Babil tanrılarının koyulduğunu görüyoruz çünkü destanda birçok değiştirilmeden bırakılmış Sümerce kelimeler var. Yani Babilliler, kendi baştanrıları Marduk'un diğer tüm tanrı ve tanrıçaları ezici bir şekilde yenerek baştanrı konumuna gelmesini yeterli görmüşler, değiştirmeye gerek görmedikleri Sümerce kelimeleri önemsiz teferruat olarak kabul etmişler. Yalnız destanda dikkatimi çeken noktalardan biri de Marduk adlı tanrının (erkek) Tiamat adlı tanrıçayı (kadın) öldürmesi ve hatta cesedin üzerine çıkıp ayaklarıyla tepinmesi. Bu önemsiz gibi görünen ayrıntı aslında oldukça önemli çünkü anaerkil düzenin sona erdiğini, yani "ayaklar altında çiğnendiğini" (aynı zamanda ana tanrıça kültünün baltalanması) temsil ediyor. Kutsal kitapların bile insanlar tarafından değiştirildiğini göz önünde bulundurursak bana göre de Enûma Eliş ile Eski Ahit arasında benzerlik bulmaya çalışmak boş bir uğraş olur. Benzerlik aranacaksa Babil destanları (ataerkil) ile Sümer destanları (anaerkil) arasında benzerlik aranabilir. Keza Enûma Eliş ile Hesiodos'un Theogonia'sı arasında büyük benzerlikler bulunabilir, ki Hesiodos'un büyük ölçüde Enûma Eliş'ten beslendiği barizdir. Şahsi kanaatim, Mezopotamya destanlarının herhangi bir kutsal kitabın yüzyıllar boyunca toplumlar tarafından değiştirile değiştirile günümüze ulaşan bir versiyonu olduğu yönündedir. Her halükârda Sümer destanlarının (misal Gılgamış) yanı sıra Enûma Eliş'i de okumak, biz okurların vizyonunu genişletecek ve bizlere farklı perspektifler kazandıracaktır. Bu sebeple bu kitabı herkese tavsiye ediyorum. Keyifli okumalar.
Kitapla ve sevgiyle kalın.
·
96 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.