''Bitti! Ölüm bitti...O yok artık!''Edebiyat
_ Götür onu...yazık...sana da...
Bir sözcük daha eklemek istedi, "prosti"1 diyecekti ama ağzından "propusti"2 çıktı. ancak yanlışını düzeltecek gücü yoktu,anlamışlardır nasılsa diye düşünüp elini salladı.
_____________________________________________
1 Bağışla (Rus.) (ç.n)
2 Bırak(geçeyim) (Rus.) (ç.n)
Hemen hemen hepimiz daha iyi bir hayat arzular ve bu uğurda farkında olmadan çoğu şeyi yitiririz. İçinde olduğumuz toplum,ekoller,duygularımız bizi sistematik bir hayat anlayışına iter. Bir şeylerin farkına varmaya veya sorgulamaya genelde bir kayıp verdiğimiz veya yitirdiklerimizle "neden" diyerek kendimize sormakla başlarız. İvan İlyiç'in Ölümü de hasta bir adamın ,içinde nedenlerle dolu düşünceleri olan hastalığının ve ölümünün anlatıldığı sade,açık,gerçekçi ve akıcı bir eser.
Kitabın adından da anlaşılacağı gibi karakterimiz İvan İlyiç ölüyor ama bu ölüm kitabın ilk sayfasında kara kenarlı bir gazete köşesinde İvan İlyiç'in dost bildiği mahkeme arkadaşları tarafından okuyucuya bildiriliyor. Kitapta vurgu edilen ölüm değil bir sorgulamadır.
Kitap, İvan İlyiç'in cenaze seromonisi ile başlayıp çocukluğuna,ailesine,eğitimine daha sonrasında ise atandığı bölge ve evliliğine göre kronolojik bir sıralama ile ilerliyor. Lev Tolstoy bize karakterin aile yapısını,düşüncelerini,çevresini hastalıktan önce ve sonra olmak üzere farklı iki periyotta sunuyor. Hastalık öncesini anlatmak gerekirse karakterimiz İvan İlyiç akıllı,canlı,hoş,kibar,iyi giyimli bir beyefendi. Ayrıca çalışkan,tutarlı ve hırsları olan biri. Tutkuları,eğlenceleri,gösterişe ve lükse dayalı zevkleri olan ve çevresince de kıskanılan ve sevilen biri. Arkadaşlarıyla kumar oynamayı,eğlence düzenlemeyi hayatı hoş ve kibar geçirmeyi,rahatlıkta olmayı seven ve ailesine de bunu sunan biri. Öyle ki aldığı maaşı yetersiz bulup Petersburg'a daha iyi bir maaşı olan bir iş için gider ve neticesinde kendine iyi bir departman ayarlar ve böylece temelleri sarsılan evliliğini pahalı ve iyi bir hayat kurarak tekrardan sakin ve kendi deyimiyle hoş ve kibar geçirirler. Bu yeni hayatın kurulumunda küçücük bir mesele olan ama o dönemde onu estetik değer açısından endişelendiren perdenin görünümü daha sonra onu çok sıkıntılara sokacaktır.
İvan İlyiç, hastalığının nüksetmesi ve zamanla huysuzlaşmaya,etrafından duyduğu sahte ilişkilerden,doktorlardan,eşinden,kızından nefret etmeye, sorguladığı hayatında bedenen çektiği acıların etrafından gördüğü muamele ile ruhen de acı çekmesiyle üç -dört ayını hasta olarak geçirdiği zor dönemlerde asıl kendini bulduğunu ,önceki sağlıklı hali ile şimdiki halini kıyasladığı ve mutsuzlukla,kinle,nefret ve acımayla bir hayatı devam ettiriyor. Bu tiksinç duyduğu hayattan ara ara yaşamı umudu belirse de tekrardan karamsar dünyasına çekiliyor. Sağlığında yanında olan herkes şimdi ona kayıtsız iken merhametli,canlı,güleryüzlü bakıcısı Gerasim ona yakın geliyor. O acı içindeyken davetiyelere,alıverişe,eğlencelere giden ona sahte sevgi gösteren ,yaşamasını iyi bir maaş temennisi ile isteyen eşi ve kızı, ona yalan umutlar vadeden ve kendiyle çelişkiye düşen doktorların kibrinden ve arkadaşlarının onun koltuğunu kim devralacak endişesi ve onun cenazesi ardından vist masasında toplanması... Bunların hepsi İvan İlyiç için artık anlamını yitirmişti. Ona bakıcısı Gerasim'in sadakati ve oğlunun zavallılığı samimi geliyordu. O bu hayatın anlamını çok sorgulamış sonunda da kaçınılmaz son "Ölümün" tadını cılız ve yorgun bedenıyle sedirde tatmış, tüm unvanlarından sıyrılmış basit bir ölüydü.
ŞEHRİBAN KARAKUŞ
·
15 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.