Aden |3/5|
Öncelikle, kafama takılan ilk şey bu kitabın isminin neden çevrildiği. Kitabı alırken bilmiyordum ama internete bakınca öğrendim ki meğer kitabın gerçek ismi Eden imiş. Neden özel isim değiştirilmeye ihtiyaç duyulmuş bilmiyorum. Türkçe olarak ismi okumak daha kolay belki ama bence isim değişmemeliydi, neyse.
Aden, Alfa yayınevinin ülkemizde yayınladığı, Stanislav Lem’in yazdığı romanlardan biri. Yabancı bir gezegene iniş yapan, alanında uzman altı adamın yaşadığı macerayı konu alıyor. Şahsen, kitaba büyük beklentilerle başladığımı söyleyebilirim. Hem yazardan hem de yayınevinden büyük ümitlerim vardı ama iki tarafta da aradığımı bulamadım denilebilir.
Hayalgücü ve yaratım olarak yazarı takdir ettim. Masa başında bu hikayeyi kurgulamak, bir yetenek gerçekten. Altı adet farklı alanlarda uzman adamların, mahsur kaldıkları gezegende yaptıklarını ve birbiriyle aralarındaki diyalogları başarılı bir şekilde kurgulamış yazar. Gezegenin konseptiyle, yazarın hayal ettiği teknolojiyle ya da hikaye örgüsüyle bir problemim yok denilebilir. Benim kitapla alakalı bir problemim yazın diğer problemim çeviri.
Çeviriden bahsetmek istiyorum çünkü üslup hakkındaki düşüncem çeviri nedenli de olabilir. Stanislav Lem, enteresan bir betimleme tarzına gitmiş bu kitapta. Emin olamadığım şey bu enteresanlığın çeviriden mi kaynaklandığı yoksa yazarın üslubunun bu şekilde mi olduğu. Üslubu bu şekilde olsa bile, çok fazla ve çok ufak detaylardan bahsettiği için kafanızda o imgeler tam olarak oluşmuyor. Gezegenin coğrafyası betimlenirken mesela, yükseltilerin şekillerini kafamda canlandırabilmek için birkaç kez okumam gerekti. O yüzden, kitabın keşif kısmından ziyade altı farklı uzmanın aralarında tartıştığı kısımları daha çok beğendim diyebilirim.
Çeviri konusunda, Alfa yayınları beni hayal kırıklığına uğrattı. Kapak tasarımıyla ve kitabın tarzıyla, kitaba özen gösterdiklerini düşünmüştüm. Ancak kitabın ikinci yarısı ya okunmamış ya da hızla geçiştirilmiş. En basitinden, gezegende kullandıkları ‘Savunucu’ isimli araç kitabın birkaç yerinde bir anda ‘Defender’ oluveriyor. Ki bu bir hata değil ihmal çünkü “Defender’ın” gibi ifadeler var. Muhtemelen Defender’ı Türkçeye çevirme kararı sonra verildi ama bazı kısımlar gözden kaçtı.
Eksik kelimeler, yanlış yazımlar-imlalar gibi örnekler de kitapta var. Diğer yandan kitapta ne ön söz olması ne de dip not olması beni şaşırttı. Okuru kitaba hazırlayan bir ön söz bekliyordum şahsen.
Genele baktığınızda sizi okumaktan soğutuyor mu, yaratılan dünya ve olay kurgusu sağ olsun ki hayır, pek de soğutamıyor.
Her ne kadar Alfa’nın dizisinde bu kitap birinci sırada olsa da bence bu kitaptan başlamayın. Lem’in başka kitaplarını okuyup severseniz bu kitaba bir göz atın derim ben ki Lem’in diğer kitaplarını henüz okumadım… ona rağmen, sanki gelecekteki ben size bunu söyleyecekmiş gibi hissediyorum.
Kitabın yaptığı toplum eleştirisini oldukça beğendim, benim birçok uzaylı filminde dikkat ettiğim, uzaylıların kültürünü kendi kültürümüzden yola çıkarak yorumlama meselesini ele alışını beğendim. Dünya dışı canlıların olduğu filmlerde birçok defa gözden kaçan bir detay bu, film sana bunlar uzaylı, diyor ama uzaylılar da nedense insanlar gibi kültürlere, kodlara, dogmalara sahip oluyor çoğu zaman. Kitabın bu konunun altını kalın çizgilerle çekiyor oluşunu beğendim.
Çevirisi farklı bir elden çıksaydı ya da metin bir daha gözden geçirilseydi, kitap daha akıcı olur muydu emin olamıyorum. Bir etkisi olurdu elbet ama muhtemelen genelde büyük bir etkisi olmazdı. Yazar hakkında kesin bir yargıya varmak istemiyorum şimdilik. Diğer kitaplarını hala daha merak ediyorum.
Eğer uzaylılar varsa onlarla barışçıl bir düzen içinde olabileceğimiz güzel günler dileğiyle. Kendinize iyi bakın.
·
65 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.