Puan vermedi·206 syf.··
Beğendi
·2021 55. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 19 Şubat 2021 18:18
Akıldan Bela, ilk kez 1931 yılında Almanca basılır.1833 yılında Moskova’da düzeni ve otokrasiyi eleştiren bölümleri sansürlenilerek, Rusça yayımlanır.
Sansürsüz haliyle ancak 1875 yılında yayımlanır.
Akıldan Bela’yı daha iyi anlamak için, Dekabrist Ayaklanması hakkında bilgi edinmek gerek.İlk kez kültürlü, seçkin bir grubun Rus otokrasisine karşı silaha sarılması ve herkes için özgürlük istemesi, Dekabrist Ayaklanması’nı özel kılar.
Aleksandr Sergeyeviç Griboyedov, Akıldan Bela’yı bitirmesinin ardından Dekabrist Ayaklanması’na katılmakla suçlanarak, tutuklanır.
Dekabristlere karşı ilgi ve sevgi duyan Griboyedov, Dekabristlerle ilişkisi olmadığını iddia eder.Hatta Çar’a bu konuda mektup da yazar.
Çar tarafından İran Sefiri olarak Tahran’a yollanır.
1829 yılında, İngiltere’nin kışkırtması sonucu çıkan halk ayaklanmasında, Rus Büyükelçiliği’nin tüm çalışanları ile birlikte öldürülür, Griboyedov.Cesedi üç gün boyunca Tahran sokaklarında sürüklenir.
Çar, Griboyedov’a bu görevi bir ceza olarak verdiğini itiraf eder sonrasında.Akıldan Bela, Griboyedov’un ölümünden sonra da yasaklıdır.Ancak bu yasak, Akıldan Bela’nın elden ele dolaşmasına, baş karakteri Çatski’nin neredeyse tüm konuşmalarının ezberlenmesine, dönemin özgürlükçülerinin, aydınlarının el kitabı olmasına engel olamaz.
Çatski’nin, Famusov üzerinden yaptığı düzen eleştirisi, birer slogan hâline dönüşür.
Akıldan Bela, Rusçadan Türkçeye çevrilmiş, ilk eser özelliğini taşır.
Griboyedov ile Akıldan Bela’nın kahramanı Çatski arasında hem yaşam biçimi hem de düşünceleri açısından benzerlikler vardır.
Soylu sınıfın âdetleri ve alışkanlıkları, içlerinden gelen biri tarafından ( Çatski) sert şekilde eleştirilirken, eski ve yeninin çatışmasını güçlü bir şekilde hissediriz.
Deli diye nitelendirilen Çatski, akıldan belalı hâle düşer.
Deliliğe eğitimin, kitapların yol açtığını iddia eden soylular; kitapların yasaklanmasını, okulların kapatılmasını, dine sarılınması gerektiğini iddia ederler.
Bugünkü anlayıştan pek farklı değil yani.
Evrenselliğini,güncelliğini koruyan bir metin Akıldan Bela.
Kitabın başında,çevirmenler Cenk Gündoğdu ve Engin Toprak’ın çok ayrıntılı bir önsözü yer alıyor.
Yine İvan Gonçarov’un Akıldan Bela üzerine derinlikli bir incelemesi bulunuyor.
Önemli bir metin Akıldan Bela, tavsiye ederim.
·
83 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
