Arayışın Kitabı
Yakalanan Zaman, 7 serilik romanın neden yazıldığının eseridir. Bir arayış kitabıdır. Kayıp bir zamanın arayışı yani anlatıcının haz aldığı anların kaynağına yaptığı bir dalıştır, şuan yaşadığı zamandan kopuştur.Bu kadar uzun bir kitabı yazdıran şey içgüdüdür. “Sanantta mazerete yer yoktur,sanatçı her an içgüdüsüne kulak vermek zorundadır.” Anlatıcının zamanını geçirdiği Balbec,Paris, Venedik ve davetler ve buradaki karakterlerin hepsini anımsatan yegane şey, eskiden işitilmiş bir ses eskiden solunmuş bir koku ve şimdiki anda tekrar yaşandığında “zamandan sıyrılmış insanı tekrar yaratır.” Yani zamandan sıyrılarak peşine düştüğümüz şey yaşanmışlıklardır yani yaşamın kendisidir. “Zamanın dışında yer alan insanın gelecekten nasıl bir korkusu olsun? Burada gelecekten kastettiği şey ölümdür.
Nesnelerin özü hayal gücü ile birleşince ölüm korkusunu dağılmasına yani zamanın dışında ortaya çıkıyor. Hafızadaki güzel bir koku, ses, tat veya bir görsel o duyguyu tekrar çağrıştırdığında, hafızamız o dönem yaşadığımız acı hatıraları bu güzel ana karıştırmıyor. Şimdiki zamanda yaşanılan gerçeklikler ise hayal kırıklığıdır. Gerçekliğin ölçütü İzlenimdir. Özü olmayan nesnelerin verdiği hazlar gerçek değil, kederdir.”Bilgin için deney ne ise yazar için izlenim odur.” Balbec, anlatıcının zihni içerisindeki izlenimdir. Combray, madleni çaya batırdıktan sonra bardaktan fırlayanlar yaşanmışlıklardır, tabağa çarpan kaşık sesleri Balbec’tir, döşeme taşları arasındaki yüksekli farkı Venedik’tir.
“İnsan hissetmediği bir hazzı okura aktarmayı umabilir mi”? diyor Proust. Aynı soru şu şekilde sorulabilir: Proustun doğduğu evi, Balbeki,Combrayi ziyaret edip anlatıcının gözündeki yaşanmış duyguları yaşayabilir miyiz? Şöyle cevaplıyor:” Kendi kişisel çabamızla çözmek,aydınlanmak zorunda kalmadığımız, bizden önce zaten aşikar olan şey bize ait değildir”. Penceremizden giren güneş ışığıdır sezdiğimiz güzellik,yaşadığımız kasabadır Balbec. Hergün önünden geçtiğimiz mimari bir yapıdır Combray kilisesi.
“ Hafızamız bir tür eczane, bir tür kimya laboratuarıdır, elimize tesadüfen sakinleştirici bir ilaç da geçebilir,tehlikeli bir zehir de.” Marcel’in aradığı, haz aldığı anlardı ama bu kadar uzun bir romanı yazdıran ise “zehir”lerdi. Bütün burjuva davetleri,daha çok portre ve o portrelerden alınan ilham demektir. “İlham kısaysa, tasvir etmesi gereken duyguların da pek uzun olmadığını söyleyebiliriz.” Sanatı büyüten, çekilen ıstırap miktarıdır. Marcel’in hafızasında artık yaşayan bir ölü olan, en büyük ıstırapı yaşatan Albertine, hayat tecrübesinin malzemesi olan Swann, Guermentes’lere girmesi için sebep olan Orienne ve diğerleri Marcel’in evreni tanıma şekline sebep olup eserini hafızada sabitlenen fotoğraf ile tamamlar.
·
58 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.