Bir üçlemenin üçüncüsü olan Boğulanlar Kurtulanlar ile ilk iki kitabı okumadan tanıştım ancak en kısa zamanda diğer kitapları da okuyacağım. Levi bir yazar olmamasına rağmen (yani asıl mesleği kimyagerlik) oldukça akıcı ve doğrudan yazmış. Olanları anlatma tarzını oldukça başarılı buldum. Anlamakta takip etmekte zorlanmıyorsunuz.
Bilmeyenleriniz için; Levi Nazi legerlarında yaşamış bir yahudi. Zamanındaki diğer yahudiler gibi özgür bir hayat sürerken bildiğimiz olaylar sonrasında toplama kampına düşüyor. Okurken birçok yerde sanki bunları anlatmayı kendine bir borç bilmiş, belki de kaybettiği arkadaşlarının anısına olan biteni dünyaya duyurmayı görev edinmiş diye düşündüm. Bir noktadan sonra kendisi o berbat yerde hayatta kalabilmek için tanıklık etme duygusuna tutunduklarını yazmış. Krematoryumlarda çalıştırılan yahudilerin etrafa -yine tanıklık etmek amacı ile- notlar gömdüklerini söylemiş. Bütün olan biteni görmek, yaşamak ve diğerlerine anlatmak için yaşamaya devam etmek...
Anlatılanlar bizim anlayabileceğimizin (en azından empati kurabileceğimizin) çok üstünde şeyler. Günümüz koşulları ile o zamanın psikolojisini anlamak, hatta o zaman bile o şartları görmemiş biri olarak yorum yapmak çok zor. Kampı deneyimlemiş Levi bile asıl tanıklık edenlerin en uç noktayı görenler olduğunu ancak anlatmak için burada olamadıklarını yazmış. Ama buna rağmen belki de anlamak için en uygun zamanlardan birindeyiz . Tarihinden gözlemleyebilecek kadar uzak yabancı kalmayacak kadar yakın.
Levi kitabın sonlarında Almanları anlamak istediğini yazmış ve birkaç Alman okurdan gelen mektuba yer vermiş. Ne Levi ne Alman okurlar tam anlayabilmiş bütün bunların nedenini. En çarpıcı noktalardan biri de bu. Bu şiddetin bir nedeni yok. Elbette ki şiddetin her türlüsü kötü ancak nedensiz yere bir kesime yöneltilmiş şiddet neden? Olayları o zamanın psikolojisi ile şuandan değerlendirmek şüphesiz ki olanaksız ama anlamaya ve ders alarak benzerlerinin yaşanmamasına zemin hazırlamak için önemli bir kitap olduğunu düşünüyorum. Benzer şeylerin tekrarlanmamasını umuyorum.
10 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.