Semerkant1000Kitap
Lübnan kökenli bir gazeteci ve yazar olan Amin Maalouf’un 1988 yılında kaleme aldığı Semerkant eseri ile, yazarın çok da yabancı olmadığı bir topluma karşılık gelse de bin yıl öncesinde yaşayan önemli kişilerin hayatlarını ve dinamik ilişkilerini gözlerde canlandırırcasına anlatımı ile etkileyici bir eser ortaya çıkarmış. Üzerinden 30 yıl geçmiş olsa da rafların tozlarına karşı mücadele vererek her zaman diri kalmış bir kitap niteliğini taşımaktadır.
Kitap iki farklı dönemi ele almaktadır. İlk kısmı 11. yy’de Selçuklu hükümdarlığında bulunan topraklarda yaşayan zamanının çok ötesinde bir felsefe, sanat ve bilim insanı olan Nişapurlu Ömer Hayyam; Alparslan ve Melikşah gibi önemli Türk büyüklerinin vezirliğini yapmış olan siyaset bilimci Nizamülmülk; kendi zamanında da kendinden sonrasında da adında çokça bahsettiren orta çağın en etkili insanlarından biri, Haşhaşi tarikatının lideri Hasan ibni Sabbah’ın hayat hikayesini ele alıyor. Bu üç önemli karakterin hayatlarının kesişimi ve birbirleri üzerinde bıraktıkları etkileri detaylı ve hikaye tadında okuyucularına aktarıyor. İkinci kısım ise Ömer Hayyam merakı ve tutkusuyla dolup taşan bir Amerikalının kendini 20. yy’de İran’ın bağımsızlık mücadelesinde bulmasıyla ve daha sonrasında yaşadıkları ile devam ediyor.
Eser daha çok toplum tarafından şair ve düşünce insanı olarak bilinen ama astronomi, matematik alanlarında ilklerin sahibi olan Ömer Hayyam ve sevgilisi Cihan ekseninde devam etmektedir. Hatta öyledir ki güneş yılı esasına göre celali takviminin hazırlayacak kadar iyi bir astronom, binom açılımını ve katsayılarını döneminde ilk defa hesaplayacak, Pascal üçgeni ve ‘’X’’ bilinmeyen kavramını ilk kullanan matematikçidir. Ancak doğu kültürünün çok da açık görüşlü olmadığı bir zamanda Tanrı, şarap, aşk, sevgili ve insan temalı yazdığı ve sonrasında edebi bir ölçü şeklini alan rubailer ile tanınmaktadır. En önemli eseri Rubaiyat da kitapta pek çok kez geçmiş ana bir karakter olarak işlenmiştir.
Ömer Hayyam’ın, Mehmet Güreli’nin sesinden dinleyebileceğiniz birkaç rubaisini sizlerle paylaşmak isterim;
Seher yeli eser yırtar eteğini gülün,
Güle baktıkça çırpınır yüreği bülbülün,
Sen şarap içmene bak, çünkü nice gül yüzler,
Kopup dallarından toprak olmadalar her gün.
Bu yıldızlı gökler ne zaman başladı dönmeye
Ne zaman yıkılıp gidecek bu güzelim kubbe
Aklın yollarıyla ölçüp biçemezsin bunu sen
Mantıkların, kıyasların sökmez senin bu işte.
Bulut geçti, gözyaşları kaldı çimende,
Gül rengi şarap içilmez mi böyle günde?
Bugün bu çimen bizim, yarın kim bilir,
Kim gezecek, bizim toprağın yeşilliğinde.
youtube.com/watch?v=oRUXI1H...
Kitabın en beğenilen özelliği çok fazla karakter konu ve dönem içermesine rağmen okuyucuyu sıkmıyor ve bir sonraki sayfada ne olacak diye merak ediyorsunuz. Hatta kitabı okurken ‘Gerçekten bu olay olmuş mudur acaba?’ diye kendinize pek çok kez sorup, araştırma ihtiyacı duyacağınız bilgiler de içermektedir.
Kitap her ne kadar Nizamülmülk ve Hasan Sabbah hakkında bilgiler edinseniz de daha detaylı okuma yapmak isteyenler için Siyasetname ve Fedailerin Kalesi Alamut kitaplarını öneririm. Siyasetname, günümüz kişisel gelişim ve liderlik bilgilerini 10 asır önceden Nizamülmülk’ün kendi eliyle, ülke yönetiminin sadece Şah, Han, Hakan değil her kademesinde devlet adamlarına referans olarak yazdığı bir kitap. Fedailerin Kalesi Alamut ise Hasan Sabbah ve fedailerinin kimler olduğu ve gerçekten bir insanın akılları ne kadar zorlayabileceğinin en önemli kanıtlarından birini konu alan bir kitap. 2000 metre yükseklikte Alamut dağları arasında Sabbah’ın oluşturduğu bir cennet ve bu cennet için gözlerini kırpmadan ölüme gidebilecek fedailer. Sabbah’ın peygamberliğini ilan ettiği ve kendi elleriyle inşa ettiği cenneti, bu kalede fedailerden biri ibni Tahir’in gözünden yaşamak için akıcı bir dille yazılmış olan kitabı okumanızı tavsiye ederim.
Medeniyetin başladığı ve uzun zamanlar elinde tutanın neredeyse dünyaya hükmettiği, herkesin kadim kültür olarak kabul ettiği Mezopotamya ve Asya toprakları üzerinde gezinen bir kitap Semerkant’ı ve bu kitabı merkeze alıp Siyasetname ve Fedailerin Kalesi Alamut kitaplarını okumanızı şiddetle tavsiye ederim…
·
32 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.