Günlük hayatta dilimize yerleşmiş kalıplardan olan deyimlerimizin aslında birtakım yaşanmışlıklardan geldiğini eğlenceli dille anlatan bir kitap. Bilgilendirme anlamında oldukça doyurucu olmasının yanı sıra bilhassa deyimleri anlamakta zorlanan çocuklara anlatabileceğiniz hikayeler biriktirebilirsiniz.
Örneğin "Altı Kaval Üstü Şeşhane" deyimini parçaların birbirine benzemeyen ve uygun olmayan, giyim kuşam konusunda birbirine uymayan ve yakışmayan kıyafetler için kullanırız. Deyimin nerden geldiğini Prof.Dr. İskender Pala' nın anlatımından yola çıkarak şöyle anlatabiliriz (çoğu kitaptan alıntıdır, birtakım kısaltmalar yaptım sadece):
"şeş-hâne (altı dilim)" diye namlusunda altı adet yiv bulunan tüfek ve toplara denir. Yivler mermiye bir ivme kazandırdığı için ateşli silahların gelişmesinde önemli bir yere sahiptir. Kaval gibi içi düz bir boru biçiminde imal edilen namlular, yiv ve set tertibatının icadıyla birlikte fazla kullanılmaz olmuş ve gerek topçuluk gerekse tüfek, tabanca vs. ateşli silahlarda yivli namlular tercih edilmiştir.
Burdan yola çıkarak üstü kaval, altı şeşhâne biçiminde bir silah olmayacağını anlayabiliyoruz. Çünkü kaval topların attığı gülle ile şeşhânelerden atılan mermi farklıdır. Bu durumda bîr silah namlusunun yarısına kadar kaval, sonra şeşhane olması da mümkün değildir. Ancak yine de vaktiyle bir avcının, yivlerin icadından sonra çift namlulu tüfeğinin kaval tipi namlularının üst kısımlarını teknolojiye uydurmak için şeşhâne yivli namlu ile takviye ettiğine dair bir hikâye anlatılır. Hattâ bu uydurma tüfek öyle acayip ve gülünç bir görünüm almış ki diğer avcılar uzunca müddet kendisiyle alay etmişler ve "Altı kaval üstü şeşhâne / Bu ne biçim tüfek böyle" diyerek kafiyelendirmişler.
·
7 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.