George Orwell'in 1945 senesinde yayimlanan, bicim olarak resmen bir masal ya da fabl ozellikleri gosteren fakat icerik ve konu baglaminda sert bir sekilde politik yergi ve siyasal elestiriler iceren, bulundugu donemde sesini oldukca siddetli duyurmus en unlu eserlerinden biridir. Kitabin genel hikayesi insanlar tarafindan acimasiz ve adaletsiz bir sekilde yonetilen Beylik Ciftligi'nin, oncu bir karakter olan Koca Reis'in fikri ve onderliginde bir halk hareketiyle devrime ugramasi ve daha sonralari bu devrimin getirdigi yonetimin yozlasip esitlikten, adaletten, dogruluktan uzak bir hal almasi uzerinedir. Bu olaylarin gercek hayattan sembolize ettigi bir cok oge bulunmasina ragmen politik yergilerinde esas hedef aldigi kisim Stalin'in kendisi ve Ekim Devrimi'nin akibetinde Stalin araciligiyla gerceklesen ve sosyalizmin karakteristik ozelliklerinden yoksun bir suru olaydır. Beylik Ciftligi'nde devrime oncu olan 2 domuzdan Napoleon'un Stalin'i temsil ettigi dusunulmektedir.
Olay orgusu boyunca Napoleon'un diger devrimci lider Snowball'i ciftlikten surmesi ve sonrasinda idam cezasina carptirmasi, her sene devrimin gerceklestigi ilk seneye nazaran daha az tayın verilip hayvanlarin daha cok calistirilmasi, bir baska kitabi 1984'de de benzerlerini sık sık gordugumuz kurallarin, kanunlarin, soylevlerin, dusmanlarin hatta tarihin degismesi ve sanki en basindan beri bunun boyle olduguna dair soylemlerde bulunulmasi kitabin elestiri odaginda bulunan ve en cok dikkat ceken kisimlardan. Bunlar sosyalist devrimin sonucunda kontrolden cikan ve yozlasan lider grubun gunden gune ciftligin butun kaynaklarini toplumsal esitligi saglamak yerine kendi menfaatleri icin nasil kullandiklarini gosteriyor. Tipki Stalin'in devrim sonrasinda yavas yavas kontrolu ele alarak kurdugu asiri baskici, zorba ve acimasiz diktasinin halkta yarattigi caresizligi ve ne yasanirsa yasansin, ne kadar cok bariz kanit olursa olsun halkin bu devrime ve yonetime sadik kaldigini bu olay orgusu simgeliyor.
Eserin bir baska ozelligi, butun bu meseleler yasanirken ve zorba yonetim ise yaradigi zaman kandirmaca, yaramadigi zaman da siddet yoluyla degistirmek istedikleri kurallari degistirirken cok az hayvanin sesini cikarmasi, bunun disinda geri kalan hayvanlarin hepsinin ya samimi hisleriyle ya da duyduklari endiseyle hicbir tepki gosterememesidir. Baskici ve esitlik gozetmeyen bir yonetimin altinda yasayan bu hayvanlarin tecrube ettikleri zorluklarin kacinilmaz olmasi ayni zamanda George Orwell'in elestirdigi baska bir nokta. Sorgulamayan, dusunmeyen, hesap sormayan bir toplumun kacinilmaz sonunun her zaman bir cok haklarindan ve hatta ozgurluklerinden feragat etmesi oldugunu vurguluyor. Bu yuzden dikkat edilmesi gereken kisim, kitabin aslinda spesifik olarak Stalin ve sosyalist devriminin yozlasmasina olan politik hicivleri icermesinden ziyade, her turlu mantiktan, esitlikten, adaletten ve ozgurlukten mahrum birakan butun yanlis siyasi olusumlara karsi bir tepki oldugu.
George Orwell'in dejerene olmus yonetim bicimlerini, sosyalist devrimi, kendini hukuktan ustun goren liderleri, hak gozetmeyen devlet adamlarini ve her firsatta esitlige vurgu yapilmasina ragmen sinif ayriminin oldukca belirgin olmasini igneleyici bir bicimde elestirdigi eserinin, Hayvan Ciftligi'nin mutlaka okunmasi gerektigini dusunuyorum.
Kitapli ilgili en begendigim ozelliklerden biri de oldukca onemli bir gercegi sembolize eden Squealer gibi bir karakterin bulunmasi. Resmen bir propaganda bakani olan Squealer, yazarin yerdigi bu yozlasmis yapilarda islerin nasil yurudugunu ve istenmeyen sorunlarin nasil cozuldugunu en guzel ozetleyen karakter.
·
41 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.