Paralel Devletin Modern Tarihi
Sinan Baykent'in kasım 2016'da çıkan Paralel Devletin Modern Tarihi adlı kitabı, paralel devlet diye adlandırılan kavramı irdeliyor. Bu kavramı ilk önce kim ne amaçla söylemiş; Almanya Röhm örneği üzerinden de FETÖ olayına bakılıyor. Bu kurulan bağ ne kadar sağlam ya da tam olarak bir benzerlik kurulabilir mi? Ernst Röhm'ün yapmaya çalıştığı, Hitler'i devirip iktidarı ele geçirmek mi yoksa özellikle SA birliklerinin kontrolünde yaşanan fikir çatışması ve Hitler'in çevresinin bu grubun silahlı yapısını kendilerine tehdit olarak görmeleri mi? Darbe paralel yapılanmayı tam olarak ifade eder mi ya da eşdeğer sayılabilir mi?
Kitap önce teori ve pratikte bazı kavramları açıkladıktan sonra, Almanya'dan Ernst Röhm ve paralel devlet kavramını açıklamaya çalışıyor. İkinci bölümde ise FETÖ kimdir, kimler destek vermiş, özellikleri, eğitim, bürokrasi ve askeriyeye nasıl girdikleri ve örgütlendikleri gibi bilgiler yer almaktadır. Diğer bölümlerde benzerlik, farklılıklar ve yazarın paralel devletle mücadeleye dair düşünceleri yer almaktadır.
Kitap ile ilgili düşüncelerim:
++ Kitabı çıktığı zaman almıştım, okuma sırası ancak bu sene geldi. Yazdıklarım benim gördüklerim olup sıradan bir okurun gözlemleri de söylenebilir.
++ Öncelikle şu cümleyi hiç anlayamadım. Ya yanlış yazılmış ya da doğru ise bir bağ kuramadım. Yazar o kadar iddialı bir cümle söylüyor ki ve bunu da 'uzmanlaştığını belirterek yapıyor'. Lakin ben anlayamadım. Cümle şu: "Benim için Röhm, uzun yıllar Hitler'le yol arkadaşlığı yapmış ve sonunda ihaneti canıyla ödemiş bir haindi (s.16)'. Buradaki son kelime olan 'hain' kelimesini Hitler ve Naziler kullanabilir. Lakin eğer yazar da Nazilerin ve Hitlerin bakış açısıyla olayı görüp ve sonunda onların dediği gibi 'hain' nitelendirmesini yapıyorsa kendisini de Nazilerin ve Hitler'in yol arkadaşı olarak nitelendirmiş ya da konumlandırmış oluyor. Öyle ise yine sıkıntı yok, düşüncesidir. Cümle bu manaya geliyor. Ortadan gidilse o zaman, "….canıyla ödemiş bir kişi." olarak söylenebilirdi ya da 'Röhm artık Nazilerin gözünde bir haindi" de denilebilirdi.
++ Yarı legal yöntem olarak Antrizm (sızmacılık)den bahsediliyor. Devamında Troçki ve Troçkistlerin, Rusya, Fransa ve en son ABD içindeki sızmalarından bahsediyor ve bunları olumsuz bakış açısıyla değerlendiriyor. Yazar, Stalin'i (biz), Trokçi'yi (onlar) grubuyla değerlendiriyor. Yazarın düşüncesine bir şey diyemem ona inanıyor olabilir. Ben o şekilde anladım. Ayrıca Troçkizm nedir, ne değildir minvalinde bir açıklama, not, bağlantı bulamadım. Bu kavram ayrıntılandırılabilseydi belki havada kalan bazı yerler açıklığa kavuşabilirdi. Sadece doğrudan oraya atıfta bulunuluyor ve bunun bizdeki unsurlarla nasıl bir bağı olduğunu da anlayamadım. Bir geçiş bulamadım. Ayrıca belki Troçkistler iyi de olabilir, onu da bilmiyorum. Sadece farmasonluk bağlamında bir niyet okuma yapılmış gözüküyor.
++ Konuyla bütünlük sağlamak için iki sayfa içindeki ikiliğinde kaldırılması gerekiyor. 16. sayfada, Röhm bir SS subayı tarafından silahla vurulmuş; 48.sayfada 'başına bir kurşun sıkarak hayatına son vermiş,…devamında 'intihara götüren süreç…' yer alıyor'. 113.sayfada ise iki SS subayı tarafından silahla öldürüldüğü yazıyor.
++ 70 ve 71. sayfalarda bulunan o alıntılar o malum kitaptan olduğu gibi alınmış (74 no.lu dipnottan bahsediyorum). O kitabı ve düşünce yapısını olduğu gibi doğru kabul ediyorsa bir şey diyemem. Düşüncesidir, o şekilde inanıyordur. O kitap bir propaganda kitabı olarak da görülebiliyor. Buradaki alıntının özü, olumsuz bir durumu olumlu göstermedir, bu da sıkıntılı bir durum oluşturuyor (geneli konuştuğumuzda). Yazar bunu savunabilir, ben de böyle düşünüyorum.
++ 115. sayfada Röhm, şunu yapmış bunu yapmış dedikten sonra (mealen) 'darbe yapacağına dair yeterli kanıtlar olmadığını da vurguluyor'. Bir kişinin bir şeyi düşünmesiyle onu eyleme geçirmesi farklı. Düşünmesi uyguladığı/uygulayacağı anlamına gelmez. Önceki sayfalarda hain diye yaftalanan kişi hakkında bu sefer 'kanıtsızlık' durumu ortaya çıkıyor. O zaman kime göre hain? Hain olarak nitelendirilse bile, bu o zihniyete mensup olanların kendi siyasi düşüncelerinin çatışmasıdır. Önceki sayfalardaki keskin cümleler burada yumuşamış.
++ Röhm örneği paralel devlet yapılanması mı yoksa darbe mi? Darbe örnekleri Türkiye tarihi içinde zaten mevcut. Burada paralel devletle darbe arasında organik bağ göremiyorum. Ancak metazori bir şekilde bağlanabilir. Zaten yazar da bunu 117. sayfada paralel yapı ile darbeleri bir tutmamak ve her darbe paralel yapı diye bir şey olmayabilir şeklinde düşüncesini ifade ediyor. Bazı sayfalarda keskin bir şekilde taraf olduktan sonra burada da ortayolcu olunuyor. O zaman o 'taraf' bakış açısıyla bu sayfa nasıl konumlanıyor?
++ Bizde genelde 'mason' tabiri kullanılıyor. Lakin bazen hem mason hem de farmason aynı kitabın içinde farklı sayfalar da geçtiğini de gördüm. Yazar da Fransızca kaynaklarla çalıştığı için farmason tabirini Fransızcadan alarak yazmış.
++115.sayfada yer alan 198 no.lu dipnotta belirtilen o alıntı, o yazar haricinde başka yer de yer alıyor mu? Örneğin Türkçe bir kaynak kitapta bulunuyor mu? Bu konuyla ilgili keşke biraz daha ayrıntı verebilseydi iyi olurdu. Örneğin Türkiye'de yayımlanan gazeteler gibi.
++ Yazarın kullandığı dil ve anlatım akıcı olduğu için rahat bir şekilde okunabilir. Yazar önce siyasi düşüncesine etki eden iki damardan bahsediyor. Bunun açıklayarak sonradan gelebilecek çeşitli eleştirilere kapıyı kapatıyor ya da düşüncesinin temelinin anlaşılmasını istiyor. Yazarın taraf olduğu bilinmeli ve o şekilde hareket ediyor.
++ Bu konu içine Hegel, Hegelcilik ve Hegel'in devlet tasavvuruna ait bilgiler de eklenebilirdi. Bazı ideolojilerin 'babası' olarak da kabul gören/düşünülen ya da bazıları kendi ideolojilerine toz kondurtmadıkları için reddetseler de Hegel'in devlete bakışı ve ondan etkilenen düşünceler hala egemenliklerini sürdürüyor.
++ Sloganvari cümlelerle örülü coşkulu bir dil kullanılarak anlatım yapılmış. Doğru veya yanlışlık bir yana, yeri geldiğinde cümlelerini, kaleminin keskinliğiyle oluşturmuş. Kitap adı çok iddialı ve dikkat çekici. Röhm ile Fetö arasında kurmaya çalıştığı benzerlik bana yeterli gelmedi. Fetö'ye benzer ve hatta kaynaklık eden Opus Dei'nin varlığını yazar da belirttiği halde Röhm'in darbe teşebbüsünün Fetö ile benzerlik kurulmasını biraz zorlama olarak görüyorum.
Bu kitabı 2 - 4 Şubat 2021 tarihleri arasında okudum. Bu yazı ise 21 Mayıs 2021 tarihinde 1000Kitap sitesine eklendi.
·
83 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.