VEBA GECELERİ / Orhan Pamuk
Orhan Pamuk, romanın yayımlanmasını ticarî kaygılarla #covid19 pandemisine mi denk getirdi bilmiyorum fakat bu süreçten fazlaca beslendiği romana bir bakışta anlaşılıyor. Zira günümüzdeki olayları anımsatan çok sayıda hadiseye yer vermiş kitabında. Kitap, hem tarihi hem de polisiye romanın unsurlarını ihtiva ediyor.
1901 baharında Osmanlı İmparatorluğu’nun (hayalî) bir vilayeti olan Minger Adası’nda veba salgını baş gösterince Sultan #Abdülhamit önce Sağlık Başmüfettişi kimyager Bonkowski Paşa’yı, onun arkasından da genç ve başarılı Doktor Nuri’yi salgını durdurması için adaya gönderir. Padişah kısa bir süre önce genç doktoru, sarayda hapis hayatı yaşattığı ağabeyi önceki padişah V. Murat’ın kızı Pakize Sultan ile evlendirmiştir ve Pakize Sultan da bu yolculukta kocasına eşlik etmektedir. Adada ise genç ve milliyetçi Osmanlı subayı Kolağası Kâmil, onun âşık olduğu adalı Zeynep ve her şeye yetişmeye çalışan Vali Sami Paşa ile sevgilisi Marika vardır.
Kitabın temel tema’sı tabii ki salgın yönetimi. Bir kere kadercilik ile bilimcilik arasındaki günümüze değin süregelen çatışma müslümanlar ve gayrimüslimler, tekkeler, tarikatlar, cemaatler, şeyhler, müritler, softalar ve diğer din adamları üzerinden ilginç bir şekilde ele alınmış. Salgını izale etmek isterken ister istemez otoriterleşen mülkî idareye ve Osmanlının gayrimüslimlere ve gayritürklere bakışını da romandan çıkarmak mümkün.
Eser döneme ait o kadar çok unsuru bünyesinde barındırıyor ki eseri bir roman kadar bir tarih anlatısı olarak da okumak mümkün. Dönemin sultanı Abdülhamid’e dair izlenimler, saray hayatı, devrik padişah V. Murad ve kızları, diğer sultanlar, hanım sultanlar ve şehzadelere dair pek çok bilgi ediniyorsunuz. Bunun yanı sıra dönemin siyasî atmosferini de öğrenmek mümkün. Yabancı devletlerin (bilhassa düvel-i muazzamanın) ve onların büyükelçileri ile konsoloslarının Osmanlı Devleti üzerinde kurdukları baskıyı okumak millî onuru bir miktar rencide etmiyor değil.
Ayrıca tıp, eczacılık, kriminoloji, epidemiyoloji tarihine de temas etmiş yazar.
Orhan Pamuk’un kitaplarını okumak zordur ama bitirdiğinizde hem keyif aldığını hem de tatmin edici düzeyde bilgilendiğini hisseder okur.
Bu kitapla birlikte Albert Camus’nün “Veba”sı ve Jack London’ın “Kızıl Veba”sı güzel bir epidemi/pandemi külliyatı oluşturabilir.
·
139 Gösterim
1 Yorum
Ben de bu kitabı okumayı düşünüyorum da sizce kitap nasıl? Sadece tarih mi var yoksa aşk, macera, tutku gibi bazı duyguları da temasında işliyor mu? Cevap verirseniz sevinirim
Yorum yapabilmeniz için giriş yapmanız gerekmektedir.