Öncelikle şunu söylemek gerekir ki Dostoyevski insanı, doğasını, psikolojisini tam anlamıyla özümseyip anlatabilen başarılı bir yazar olarak bu eserde de kendini kanıtlamış. Öyle bir özümseme ki anlattığı karakterdeki insanları kendilerinden çok tanıyor, öyle bir anlatım ki dışarda arkadaş olduğunuz onca insandan daha iyi tanıyorsunuz bu karakteri.
Okurken bazen kendimden bazen de çevreden, kısacası hayattan bir şeyler buluyor olmak, birkaç satırın kafamda şimşekler çaktırması bir kitabın tatmin edicilik açısından önemli kriterleri benim için. Bu yüzden şükranlarımızı borç biliyoruz sevgili Dostoyevski'ye.
Kitap iki bölümden oluşuyor, ilk bölümde karakterin monologlarını okuyoruz. Kendisini anlatıyor, anlatmaya çalışıyor. İkinci bölümde anılarını yazıyor. İlk bölüm, ikinci bölüme göre daha ağır, daha derin.
Sonrası spoliler - - -
Karakter bir bakıma psikolojide kendini gerçekleştirme dediğimiz seviyeye olabilecek en uzak noktada bir insan. Peki neden böyle? Kendisine göre sıcak bir ailede yetişmemiş olması temel nedeni. Buna kesinlikle katılıyorum. Yabanileşmenin, insanları yeterince sevmemenin temel nedeni sevgi görmeyen bir insanın nasıl seveceğini bilememesi, onlardan korkması, çekinmesidir. İnsanı sosyal anlamda bu kadar yabanileştirebilecek tek şey çocukluğunda yaşadığı öteki olma hissidir. Söz konusu karakter mayasında yabanilik yattığı için öyle olmamıştır, şartlar onu o hale getirmiştir. Bunu yaşadığı dengesiz duygudurumundan, tutarsız davranışlarından anlıyoruz.
Tüm arzusu normal olmak bu insanın bir türlü normal olamaması, insanlardan uzaklaşıp içedönük yaşamaya başlamasıyla - kendi tabiriyle yeraltına çekilmesiyle - gerçeklikten, mantıktan kopmanın sonucudur. Aslından bu içedönüklük, aşırı hayalperestlik de içine düştüğü durumda başvurulan bir savunma mekanizması fakat burada kişi karşılaştığı sorunu gittikçe daha içinden çıkmaz bir hale sokan bir döngüye giriyor. Çünkü yeraltına çekildikçe yabanileşiyor, yabanileştikçe yer üstünde ötekileşiyor, saçma ve fevri hareketler yapıyor, bunları yaptıkça da daha çok yeraltına çekiliyor. Kendisinin de dediği gibi 'hayatla bağı kopmuş, kör topal yaşamaya çalışan bir insan' haline geliyor.
Diğer bir nokta birbirinin tam zıttı, asla anlamlı bir bütünlük oluşturmayan düşünceleri peş peşe düşünmesi ya da böyle davranışlarda bulunması. Bunun nedeni olarak yabanileşmiş bir insanın kendini gerçekleştirmek bir kenara dursun kendini hiç kabullenemediği, tanıyamadığı, arzularıyla eylemlerinin çoğu zaman uyuşmadığı ya da eyleme geçirdiği arzuların uygunsuz olması sebebiyle sabit ve güçlü bir kişilik oluşturamamış olmasındadır. Yani bu insanlar olmak istedikleri insanın hayalini fazlasıyla kurarlar, çoğu zaman buna göre davranamazlar, anlık duygu patlamaları yaşayıp ona göre davranmaya çalıştıklarında da tecrübesizliğin ve fevriliğin prangaları ile asla bu davranışlar uygun şekilde hayata geçmez.
Bu talihsiz hayatı yaşayan kim bilir kaç insan vardır, belki bu kadar trajik seviyede olmasa bile her utangaç insan bu karakterin birçok yanını kendiyle özdeşleştirmiş, onu anlamıştır.
·
141 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.