Daha Mutlu ve Sağlıklı Bir Yaşamın FormülüBilim
Daha iyi kararlar vermeme yardımcı olan ve bana çok fazla bilgi veren kaynakları seviyorum. Anlaşılması kolay olduğunda, onları daha çok seviyorum ve en önemlisi de kitaptaki bilgiler alanında uzman bir akademisyen tarafından kaleme alınanca daha dikkatli okuyorum.
Bağırsakların yiyecekleri nasıl işlediğini daha iyi anlarsak, doktor veya diyetisyen olmasak bile çok daha iyi kararlar verebiliriz. Bundan önce okuduğum Ed Young'un eseri olan 'Mikrobiyata: İçimizdeki Mikroplar & Yaşama Büyüleyici Bir Bakış' kitabında konuya bir parça hakim olmuştum. Bu kitapta ise yazar Young'un bahsetmediği birçok konuya değinmiş. Bu kitabı sevdiyseniz onu da tavsiye ederim. Geçelim incelemeye.
Enders, genç yaşta yaşadığı sağlık sorunlarından kaynaklanan bir cilt problemi sebebiyle, problemin sindirim sisteminden kaynaklandığını düşünerek (detaylar kitapta) kendi kendine bir dizi test yapıyor. Aldığı muhteşem sonuçların ardından ise Gastroenteroloji alanında eğitim almaya başlıyor. Bunun ardından Enders, bağırsak konusunda uzman bir Doktor oluyor ve 2012'de Berlin Science Slam'deki bir sunumu ile YouTube'da viral olunca bu kitabı yazmaya karar veriyor.
Bağırsaklarımız, bizim için neredeyse beynimiz ve kalbimiz kadar önemlidir. Fakat nasıl çalıştığı hakkında çok az şey biliyoruz. Kitapta, az çok farkında olduğumuz vücut parçasından ziyade, bunun anatomimizin en karmaşık, önemli ve hatta mucizevi kısımlarından biri olduğu anlatılıyor. Araştırmalar, bağırsak bakterilerinin obezite ve alerjiden Alzheimer'a kadar her şeyde rol oynayabileceğini gösteriyor. Serotonin de bağırsaklarda üretiliyor. Yani mutluluğun formülünü veriyor kitap.
Yazarın sindirim sisteminin karmaşıklığını çok daha kolay anlamamızı sağlayan süper bir mizah anlayışı var. Kitap, “ağzınızın neden koktuğunu hiç merak ettiniz mi?” diye sorular soruyor ve ardından bunları ayrıntılı olarak yanıtlamaya devam ediyor. Ne yediğimiz hakkında biraz düşünen, ancak sindirim süreci hakkında düşünmeyen (benim gibi) kişiler için bu büyüleyici bir rehber. Bu kitapta yiyeceklerin nasıl sindirildiğini ve bağışıklık sistemimizde nasıl önemli bir rol oynadığını öğreniyoruz. Ayrıca yaşamın erken dönemlerinde karşılaştığımız bakterilerin, sağlığın belirlenmesinde de kritik bir rol oynadığını öğreniyoruz.
Bakterilerin insan vücudunda oynadığı rol, son yılların en önemli araştırma alanlarından. Ben öğrendiğim bu bilgilerle beslenme şeklim ile ilgili paradigma değişimi yaşadım desem yalan olmaz. Yaklaşık on yıl öncesine kadar hepimizin nispeten benzer bakterilere sahip olduğu varsayılırdı. Artık içimizde hangi bakterilerin var olduğunu belirlemede, yediklerimizin büyük bir rol oynadığı ve bunun da ruh halimizi, enerjimizi ve bedenimizi etkilediği biliniyor. Yazar bize sindirim sistemimizdeki bakterilerin büyük bir bölümünün kalın bağırsakta yaşadığını ve besinlerin çoğunu emdikten sonra bu maddeleri parçalayarak ve bazılarını da detoksifiye ederek, yararlı besinleri vücuda nasıl aldığımıza geniş yer vermiş.
Antibiyotik almanın, bağırsaklarımızdaki florayı yok ederek yeni ziyaretçiler için (bazen de kötüler) yer açtığını söylüyor. Yeni bakteriler burada kolonize olup sindirim, hormonal ve bağışıklık sistemleri üzerinde baskı oluşturabiliyor. Enders, iyi bakterilerin faydaları konusunda temkinli ancak diyet konusunda bazı özel tavsiyelerde bulunuyor. Özellikle organik olmayan etlerden kaçınmayı öneriyor (yazarın burada inorganik olarak belirttiği etler, yetiştirilirken bol bol ve denetimsizce antibiyotik verilen hayvanlardan geliyor, yani ülkemizdeki etlerin %95inden fazlası bu tanıma giriyor). Pek çok ülkede güçlü bir şekilde denetlenme uygulanmamaktadır fakat Türkiye gibi ortadoğu çukurlarında ne bir denetleme ne de yasal düzenleme bulunuyor. Neyse konumuza dönelim. Düzenli antibiyotik verilen hayvanlar, iyi huylu bakterileri öldüren onlara direnç oluşturan bakterilerle dolu bağırsaklara sahiptir. Bu etleri tükettiğimizde kendi floramızı da değiştirdiğimizi ve bu değişimin bizim alehimize olduğunu belirtiyor(veganlara selam çakalım). Yazar, meyve ve sebzeleri iyice yıkamamızı ve yurtdışında tatil yaparken özellikle dikkat etmemizi tavsiye ediyor, çünkü yeni ve ilginç (bizim için kötü olabilecek) bakteriler bağırsaklarımıza yerleşebilir. Çoğu geçici olarak misafirimiz olsa da, bazılarının atılması gerçekten zor.
Bu kitap ufkumu katladı. Biyotiklerin(pro-pre-anti ve psiko) bağırsaklardaki sonuçlarından, tuvalette nasıl daha sağlıklı oturacağımıza, bazı kötü huylu bakterilerin neden bize trafik kazası yaptırabileceğinden, sabah kalkar kalmaz ilk iş mutlaka dişlerimizi fırçalamamız gerektiğine ve daha bunun gibi bir çok yararlı bilgiye ev sahipliği yapıyor. Kitabın neredeyse boş sayfası yok. Ayrıca yazarın ablası olan Jill Enders'in muhteşem çizimleri çok eğlenceli. Özetle bu kitabı mutlaka okuyun.
·
610 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.