İNSAN BİR MAKİNEDİR !
Kitap, yaşlı adam ve genç adam diye iki karakterin karşılıklı konuşmasından oluşuyor.
Bu zamana kadar alışılagelmiş insan tanımının kalıplarını yıkar tezler içeriyor.
Ömrümüzce öğrendiğimiz “ İnsanı diğer canlılardan ayıran en önemli şey akıldır, özgür iradesidir.” kalıbını yıkan, yıkmayla kalmayıp yerle bir eden cümleler ve örnekler içeriyor. Biyolog Sir John Lubbock’un fareler üzerinde yaptığı deney anlatılıyor.
Genç adam hayvanların akılları olmadığını, yaptıkları hareketlerin içgüdüsel olduğunu savunuyor ( hepimizin düşündüğü gibi). Yaşlı adam da deneyi anlatmaya başlıyor..
John Lubbock iki farklı yuvadan karıncaları almış, onları viskiyle sarhoş etmiş ve onları suyun yanındaki yuvalardan birine, kafaları yerinde değilken bırakmış. Yuvadaki karıncalar gelmiş, kendi arkadaşlarını içeriye alıp yabancıyı dışarıda bırakmışlar. Aynı deney bir kaç defa tekrarlanmış ve yabancı dışarıda kalmış. Sonunda sabırları taşmış ve hepsini dışarıda bırakmışlar.
Şimdi bu bir içgüdü mü yoksa deneyimlerine tamamen yeni bir zihinsel ve düşünsel tartışma mı; karar verdiler, cezalarını kestiler ve bunu infaz ettiler.
Yazar yetmezmiş gibi Franklin’in karınca deneyi örneğini de veriyor ve bize hayvanların düşünebildiğini iyice kanıtlıyor.
“İnsan beyni öyle yapılandırılmıştır ki, her ne olursa olsun hiçbir şey oluşturamaz. Ancak dışarıdan elde edilmiş malzemeyi kullanabilir.Sadece bir makinedir ve otomatik olarak çalışır, irade gücü ile değil. Kendi üzerinde hiçbir komutası yoktur, sahibi de onun üzerinde hiçbir komutaya sahip değildir.”
Hayvan iradeli, insan iradesiz oluyor bu durumda, yazara göre.
Ayrıca insanı iyilik yapmaya yönlendiren tek dürtünün kendi ruhunu hoşnut etme duygusu olduğunu savunuyor. Yani vicdan, hoşgörü, annelik gibi kavramlar yok. İnsan tüm fedakarlıkları kendi memnuniyeti için yapar.
Yazara yer yer hak versem de bu düşüncelerini çoğunlukla yadırgadım. Sonuç olarak insan bence hem çok şeydir, hem de hiç bir şeydir :))
Hayata farklı bir bakış açısı sunan bir kitap, okumaya değer.
·
83 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.