Kitap, Halil İnalcık Hocanın (Prof. Dr.) kaleme aldığı çok değerli bir eser. Kendisi akademik çalışmalarıyla sadece eğitim dünyasına katkıda bulunmamış aynı zamanda bu eserlerle hepimize geçmişimize dair çok gerekli ve değerli bilgiler sunmuştur.
Öncelikle bu kitap bir masal değildir. Ayrıca kurgu da değildir. Akademik bir çalışma olmasına rağmen akademik sıkıcılığı da yoktur.
Biz Türkler dünyanın en köklü geçmişine sahip milletlerinden biriyiz. Her zaman bir devletimiz oldu. Bu devletlerin de belirli kanunları vardı elbette ki. Bu kitap bu kanunları ve hukuk sürecimizi İslamiyet’ten önce ve sonrası da dâhil olmak üzere kronolojik bir sıralama içerisinde bize sunmaktadır.
Kitapla ilgili algımı geliştiren çok hoş bir detayı paylaşmak istiyorum. Tabii bunun gibi daha niceleri var içinde.
Hepimiz biliyoruz Osmanlı ‘Şerri ve Örfi’ hukukla yönetilmekteydi. Tarihle arası çok çok iyi biri olarak benim aklımda neden Osmanlı’da hep şerri hukukun önde gittiği düşüncesi kalmıştır bilemiyorum. Fakat delillerle görüyorsunuz ki aslında Türk Devletlerinin hepsinde olduğu gibi Osmanlı’da da çok köklü bir devlet geleneği vardır. Osmanlı’da dâhil kesinlikle bu, geri plana atılmamıştır. Ayrıca genel itibariyle halkta da örfi hukukun (özellikle köylerde, -ki o zamanlar halkın beşte dördünden fazlası köylerde yaşamaktadır) uygulandığı görülmektedir.
Bir de şu detayı mutlaka paylaşmalıyım. İslam devletlerinde başlarda din eksenli, dinin hâkim olduğu bir sistem işlerken zamanla devlet genişleyip büyümüştür. İki dairenin varlığını kabul edersen, bunlardan birincisi ‘din’ ikincisi ‘'devlet’' dairesidir. Zaman geçtikçe devlet dairesi, din dairesini yutmuştur. Şöyle ki; başlarda kendi başına hareket eden, bağımsız ve kendi geçimini kendi sağlayan büyük âlimler varken, sonraları Şeyhülislam gibi bir din başkanı olmuş ve bu din başkanı sarayın memuru haline gelmiştir. Ayrıca ondan alınan fetvalarla yapılacak eylemin halk nazarında da kabul görmesi epey kolaylaştırılmıştır.
Benim söylemek istediklerim bu kadar. Çok daha fazlası bir kitaptır. İyi bir okuma diliyorum.
·
744 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.