Martin, sıkıntılı bir karakter. Neden mi? Buyurun sıralı listeye:
1. Başat sorulardan biri şu: Neyi ne için istiyor bu adam? Ruth’a layık bir eş adayı olmak için entelektüel olmayı mı? Zengin bir yazar olup kendini hakir gören toplumsal elite bir ders vermeyi mi? Ruth’u bir güdü olarak kullanıp sınıf atlamayı mı? Araçlar ve amaçlar birbirine karışıyor. Bunun ötesinde, bir amaç olarak sınıf atlamanın ve bir araç olarak insanları kullanmanın başlı başına birer falso olduğunu düşünüyorum.
2. Fabrika kızlarından daha iyisine layık olduğunu düşünürken kendi sınıfına yabancılaşıyor. Kendisi ile aynı sosyo-ekonomik sınıfa mensup kadınları, bu sosyo-ekonomik sınıfın dışındaki bir kadınla, Ruth ile, adaletsiz biçimde karşılaştırması yetmezmiş gibi, birinci gruba “slut shaming” yapmaktan da geri durmuyor.
3. Kendisine telkin ettiği şey şu: aşk için çabalamak, para için çabalamaktan daha kıymetlidir. Peki. Fakat bu durumda Ruth’un işlevi, bitmek bilmez hırsını meşrulaştırmak için bir bahaneye indirgeniyor. Amaç-araç problemine geri döndük.
4. Evet, her şey sınıfsal. Fakat bizim Martin, bir yandan sınıf kinini her hareketinde açığa vururken, bir yandan da sınıf politikasını merkeze alan sosyalizmi her fırsatta yeriyor. Lümpen bacım affedersin.
5. Etrafındakileri, kendisiyle birlikte, kendisinin potansiyeline inanmaya ve bu yolda acı çekmeye zorluyor. Ve bu tercih en ufak biçimde sorgulandığında, karşısındakini güvensizlikle ve yeteneğini küçümsemekle suçluyor. Süregiden bir “haksızlığa uğrama” iddiası var. Ne zaman biri kendisine bir eleştiri getirse, “Ben tek, siz hepiniz”e geliyor mevzu. Bu, şema terapide “haksızlık” örüntüsü olarak geçen bir psikolojik fenomen. Yani Martin terapiye gitse muhtemelen terapistiyle beraber aylarca bu mesele üzerine çalışırlardı.
Martin böyle. Gelelim Jack London’a. Bu sefer madde tek:
1. Bayılıyorum bu adama! Bu kitaptaki hayranlığımın esas nedeni ise şudur: kendisi bir sosyalist olan London, yüzlerce sayfalık kitabının ana karakterine kendisinin benimsediği siyasi görüşü yerdiriyor. Kendi dünya görüşüne taban tabana zıt bir karakteri koca bir romanın esas oğlanı olarak inşa etmek, iyi yazarlığın göstergelerinden olsa gerek. Kendisiyle ilgili, çalma-çırpma-araklama iddiaları olduğunu belirtmekle yetinip, üzerinde durmuyorum. Ama böyle söylentiler olduğunu bilmekte yarar var.
Jack London iyi yazar. Martin Eden iyi kitap. Popülerliğine yem olmasın, okunmaya devam etsin.
Sevgiler efendim.
·
520 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.