TANRI ÖLDÜ MÜ, ÖLDÜRÜLDÜ MÜ?Edebiyat
Arthur Asher Miller (1915-2005), Pulitzer ödüllü, Amerika doğumlu yazardır. Dram yazımı konusunda oldukça başarılı bir isimdir. Sadece edebiyat alanında kalmamış, filmler için senaryolar ve o zamanki eşi Marilyn Monroe için de gezi yazıları yazmıştır. Eserlerinde kurguladığı karakterler genellikle acımasız bir toplum içerisinde, insanlık erdemlerini seçerek ya da bunları terk ederek yaşarlar. Bireysel seçimleriyle ve sorumluluklarıyla yüzleşmeye çalışırlar. Çoğunlukla bir katman üzerinde yazdığını görsek de -aile hikâyeleri ve dramaları- aslında eserleri daha derin katmanlar içermektedir.
Bu katmanlar ise toplumsal, siyasi ve ahlaki sorunlara odaklanır. Miller'ın da odaklanılmasını istediği katman tam da burasıdır. Tıpkı "Cadı Kazanı" eserinde yaptığı gibi, birçok eserinde de siyasi, ahlaki ve toplumsal eleştirilerini karakterleri ve imgeleri vasıtasıyla eksiksiz olarak aktarır.
Cadı Kazanı, 1692 yılında Salem'de (cadı mahkemelerinin kurulduğu yer) kilise tarafından cadı olmakla ve şeytanla işbirliği yaptıkları gerekçesiyle insanların idam edilmesini, onların ölüm cezasına çarptırılmasını konu edinen 4 perdelik bir oyundur. Miller, bu oyunda asıl olarak 1950 yılındaki McCarthy dönemini sert bir biçimde eleştirmek istemiş. Cadılık konusunu yalnızca bir katman olarak kullanıp, McCarthy'nin karanlık dönemini tıpkı şeytan aramızdaymış gibi aktarmış. Bu dönemde (1950) McCarthy, çok sayıda sanatçıyı, yazarı ve müzisyeni komünist olmakla haksız yere suçlamış, cezalara boğmuştu. Tıpkı Miller'ı da suçladığı gibi. Bu yüzden Miller'ın şeytan kavramı yanlış da sayılmaz doğrusu. Çünkü adalet ve hukuk kavramı yalnızca kime fayda sağlıyorsa ondan yanaydı. Tanrı ondan yanaydı. Karşısında olanlar ise en büyük hain ve şeytandı. Böylece Miller ve McCarthy arasında bir savaş başladı. Bu savaşın işlendiği perde de Cadı Kazanı oldu.
Her şeyiyle keyifle okuduğum bir eserdi.
Eğer kimin tanrı, kimin şeytan olduğunu öğrenmek isterseniz buyurun okuyun derim.
··
814 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.