Hikaye Anlatımının Temelleri
Hikaye anlatımı için karakterlere bir hareket planlaması yapmak mutlaka yazmadan önce çalışılması gereken konulardan biri. Yani olay örgüsü içerisinde bir karakterin nereden nereye doğru hareket edeceğini tasarlamak sizin anlattığınız hikayenin genel olarak ilerleyişini belirleyecektir. Genelde pek çok yazarda karşılaşılan sıkıntı, kitabın sayfaları ilerledikçe hikayenin dağılması ve odak noktasından uzaklaşılması olur. Bu işte tam da bahsettiğim hareket planlamasından kopuk olarak, "oturdum yazdım tekiniği" ile yazıldığı iddia edilen kitaplarda gerçekleşir.
İhsan Oktay Anar, karakterlerine hareket planlamasını çok iyi giydirebilen bir sanatçı. Üstelik Uzun İhsan Efendi'nin oturduğu yerden yaptığı seyahatleri düşünecek olursanız Puslu Kıtalar Atlası, hikaye anlatımı bakımından çok başarılı bir tasarıyı önümüze koyar. Elbette yazarın masal-tarih melezi bir anlatım dili kullanması da kitabın en sevilen özelliklerinden biridir ancak, teknik incelemeye bakacak olursak Puslu Kıtalar Atlası, Türk edebiyatında bir basamak taşıdır.
Karakterler - Karakterlerin hareket planı - Detaylar ve konuşmalar üst üste katman katman örülmüş oldukça tutarlı bir sistematiktedir. İyi bir hikaye anlatıcı olmak isteyen kişinin mutlaka Puslu Kıtalar Atlasını işlemesi gerekir. Bir olay şeması çıkartmaya kalktığınızda hikayenin düz bir çizgide değil, spiral şekilde daireler çizerek genişleyen bir çemberde anlatıldığını görürsünüz. Bu gerçek bir sanatçı dokunuşudur.
Örnek verecek olursak:
"Ahmet sabah kalktı ve işe gitti."
şeklinde başı ve sonu aynı çizgide izlenebilen bir anlatım yerine İhsan Oktay Anar:
"Düşünüyorum, ama sadece ben var değilim. Düşündüğüm için asıl sizler varsınız ; sizler ve içinde yaşadığınız dünya."
gibi bir cümle içerisinde hikayenin akışını derinleştiren manevralar yapar. Yani bir yandan William Shakespeare'e gönderme yaparken, diğer yandan onu bir basamak olarak kullanır. Düşünerek yaratılan bir dünyanın merkezine koyduğu karaktere karşı okuyucu için bir farkındalık penceresi açar. Bu kitabın içindeki hikaye anlatım yolunu döne dolaşa, altmetne doğru inen bir merdivene dönüştürür.
Tek kelimeyle bir edebiyat şaheseri olan bu kitabı okumadan Türk dili üzerine başarılı bir edebiyat yapılabileceğini sanmıyorum. Tüm yazar adaylarının ders olarak işlemesi gereken bir eser olduğuna inanıyorum.
Mutlaka okuyunuz.
·
67 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Oktay Volkan Alkaya
Gönderi Sahibi
Adını sordunuz sanırım. Müşteri diye hatırlıyorum. Okuyalı çok uzun zaman oldu. Ancak okuyacaklar için heyecanın kaçmaması adına, maymunun adı nereden baktığınıza göre değişir diye de eklemek isterim :)