BU ÜLKE'YE DAİR1000Kitap
İÇERİK
Modernleş(eme)me tarihimizden tutun da düşüncelerimizdeki açmazlar ve ikilemlere; cebinden çıktığımız dimağlardan kuytuda kalmış isimsizlere; toplumdan ferde olduğu kadar fertten topluma ve Türk edebiyatı projektöründen yansıyan derya deniz hükümlerden öksüz ama acımasız eleştirilere... Bunlara ve daha fazlasına mührünü vuran kalemi pek, okuyanı derinden sarsan güçlü bir deneme Bu Ülke. Öyle zannediyor ve iddia ediyorum ki Cemil Meriç, coğrafya kaderdir sözüne, tek kişilik bir kalem ordusu olarak meydan okumuş bu eserinde. Coğrafyayı kaderle başbaşa bırakarak gerçekleştirmiş bu meydan okumayı. Geriye kalan her şey Meriç'in 'kaza oklarından' nasibini almıştır denilse ne fazla ne eksik bir hüküm olur. Onun derdi de bir sosyolog olarak budur ya: insan! Bu tarih ve külliyattan yola çıkarak bu birikimin yoğurduğu insan! "Bu" diyerek herkesin âşinâ olduğu ama vâkıf olamadığı hakikatları, tek kalemde toplayarak bir tür ölümsüzlüğü tadan bu fikir işçisi, satırlarıyla ummana yelken açmıştır.
ÜSLUP
Meriç'in üslûbu bu kitabında da olduğu gibi genel olarak ağırdır, derindir. İster kullandığı kelimeler itibariyle, ister söz dizimi ve cümle yapısı itibariyle, isterse de hafızasında yatan devasa isim hafızasıyla!.. Bu ağırlık ve derinlik, onun için bilinçli bir tercih değildir asla. Bir kaçışın ve sığınışın sonucu bulduğu bu kitap dünyasında, yalnızlık karşısında verilen savaşın bir tortusudur. Bu tortuda kaleminin tüm keskinliğini görmek mümkündür.
Kelime hassasiyeti açısından şunu söylemem yeterli: Cemil Meriç öz Türkçeci ya da uydurukçu olmadığı gibi kelime hazinesi çok zengindir. Bu zenginliği seci dediğimiz düz yazıda iç kafiye olgusuyla süslediği için müthiş bir şiirsellik duyulur satırlarında. Bu şiirselliğe devrik cümle yapıları da ayrı bir estetik katar.
Meriç'i oluşturan şeylerden birisi de heybesindeki isimlerdir. Her ne kadar fikir işçisi olduğunu söylese de fikirleri taşıyanların isimler olduğunu bildiği ya da o isimlerin unutulduğunu düşündüğü için, eserin arkasındaki kanaviçe denilen sözlük kısmının faydası büyüktür.
SON SÖZ
Bir hocamın deyişiyle, okullarda ders kitabı olarak okutulacak kitaptır Bu Ülke! Mazi, hâl ve ati üçgeninde yaşanılanların bir muhasebesi olduğu için, söylediklerinin mürekkebi hiçbir zaman kurumayacaktır; her ne kadar fert ve toplum olarak hissemize düşeni alsak da.
·
189 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.