Yaban - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Yıllarca edebiyat derslerinde, şu yazarın şu eserleri vardır mantığı ile yazar-eser eşleştirmelerini ezber edip durduk. Bu yolla birçok yazar ve eser ismi, belleğimizin bir köşesinde asıldı, örümceklendi kaldı. Kadri'nin "Yaban" eseri denilince aklımıza hemen, ormanda yaşamış ve hayvanileşmiş bir adamın sergüzeşti geldi. İşbu ahval dahilinde kendini alleme sayan, özünde derinlikten yoksun insanlar büyüdü. O insanlardan biri de ben olsam gerektir.
Kitap, Yakup Kadri'nin okuduğum ilk eseridir. Onun bu kadar özel, eğlendirici ve düşündürücü, hepsinden daha ziyade berrak bir dili olduğunu bilmiyordum. "Yaban"ı okuduktan sonra bu kitabı da "İnce Memed" "Kaplumbağalar" gibi toplumsal gerçeklikle yazılmış fevkalade kitaplar listeme eklemiş bulunuyorum ve düşünüyorum, toplumsal gerçekliği mi seviyorum? Evet lakin, kitabı sevmemi sağlayan yegane nişan konusu değil, konuyu büyüleyen yazarın anlatım dilidir.
Umumi harp sonrasından Sakarya Meydan muharebesine kadar geçen zaman arasında "Anadolu" köylüsünün durumunu, içeriden, köye yeni yerleşen "Ahmet Celal'in anı defterinden okuduklarımız dahilinde öğreniriz. Türk entelektüeli ile Anadolu köylüsünün arasındaki fikir ayrılığı, onların gözünde Celal'i yabancı, yaban kılar. Aynı memleketin insanı olan bu iki sınıf insanı, savaş dahi müşterek fikir birliğine getiremez. Celal: "Onlar gibi olmak, onlar gibi giyinmek, onlar gibi yiyip içmek, onlar gibi oturup kalkmak, onların diliyle konuşmak... Haydi bunların hepsini yapayım. Fakat, onlar gibi nasıl düşünebilirim? Nasıl onlar gibi hissedebilirim?“ der. Onlardan biri olma arzusunda olan bu genç subay, zamanla onlardan daha da uzaklaşır, yalnızlaşır. Onu köye getiren emir erine, "neden beni tuhaf bulurlar?" sorusuna cevaben ," e, beyim her gün traş olmayıver. Akşam karanlığında kitap okumayıver, seni büyü yapar sanırlar. Her gün saçını taramayıver, burada saçını kadınlar tarar." cevabını alır. Bu cevap, bu iki sınıf insan arasındaki ayrılığın fikri temsilidir.
Kitabın kahramanlarından biri de "Emine"dir ki bu Anadolu güzeli, Ahmet Celal'i hayata bağlayan sebeplerden biridir. Böylece ben anlıyorum ki insan, kıyamet vaktinde dahi kendisini hayata bağlayabilecek bir yaşama iştihası bulabilir. Bu iştiha "aşk" ile mümkün olabilir. Aşk denilen nesne ise mutlaka insana duyulmalı değildir.
·
65 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.