Alçak insan olmaktan vazgeçmeni ve "senin kendin" olmanı istiyorum. 'Sen kendin', diyorum! Okuduğun gazetenin fikri değil, kötü komşunun işittiğin fikri değil, aksine "sen kendin". (sayfa 34)
Sen özgür de değilsin, küçük adam, ve özgürlük nedir, bundan haberin yok. (sayfa 86)
.
Kendin olmak? Sokrates’in “kendini bil” sözünü herkes duymuştur. Peki sen “kendin”i biliyor musun? Kaç kişi kendi düşüncelerinin, yaşayışının, benliğinin farkında diye soruyorum ara sıra kendime. Her yaşayan, nefes alan, uyuyan, uyanan; insani özelliklerini yerine getiren herkes, “kendi” mi? Bunun cevabını şimdi vermeyeceğim.
“Düşünüyorum, öyleyse varım.” Diyor Descartes. Ya düşünemezsek ne olur, “var” mı olmayız? Olsak da nasıl var oluruz. Bir hayvan olarak mı? Bir bitki mi? Yoksa “küçük adam” gibi mi? Sorular sormaktan sıkılmayın kendinize. Var oluşunu elini alamayan insanların, bedensel varlığından başka bir var oluşu olamaz.
.
Kitabımızın yazarından biraz söz etmekte fayda var. Wilhem Reich, Avusturyalı bir psikiyatrist, Carl G. Jung ve Alfred Adler gibi Sigmund Freud’un öğrencisi. Tek farkı diğerleri gibi Freud’un düşüncelerini bırakmayıp onları daha ileri götürmeye çalışmıştır. Oslo’da bir süre hizmet verdikten sonra ABD’ye gitti. Burada ünlü Organ deneylerini yaptı daha sonra komünist geçmişi olduğu için FBI tarafından tutuklandı. Çok fazla iftiraya maruz kaldığı için aslında bu kitabı o iftirayı atanlara hitaben yazdı. En azından okurken öyle anlaşılıyor. 3 Kasım 1957’de de mahkumu olduğu hapishanede öldü. (Hayatı ve çalışmaları ilginçtir merak ediyorsanız Vikipedi’den bakabilirsiniz. Güzel bir anlatımı var.)
.
Kitaba ilk olarak bu “küçük adam”ı tanıtarak başlıyor. Küçük adam: Herkesin kölesi olan, kendine ait bir düşüncesi olmayıp “komşularım ne der” diyerek yaşayan, duruma göre fikrini değiştirip topluma göre değişen biri. Tabii bunlarla sınırlamak doğru değil çünkü küçük adam bazen iftira atan, bazen kadınları aşağılık gören hatta bazen de yükselten biri. Komünizme laf atan, daha sonra kapitalizme söz söyleyen biri. Ona yardım etmek isteyenleri bile savuşturan biri. Yazarımız “küçük adam”a sayıp sövse de -evet kitabın büyük bir çoğunluğu “küçük adam”a sövmekle geçiyor- bazen ona acıyarak yardım etmek istiyor fakat ne fayda,”küçük adam” onu dinlemeyecek. (“Seni küçümseyene saygı duyuyor, kendi kendini alçaltıyorsun.” Sayfa 50)
Okurken bazen “küçük adam”ın yerine koyuyoruz kendimizi “acaba ben de mi?” diyerek. Güzel bir sorgulama yaparak seviniyoruz ama aynı zamanda günümüzde böyle insanların olduğu toplumda -özellikle Türkiye’de bu tip “küçük adam/kadın”ları sıkça görüyoruz- yaşamak bizi üzüyor. Sanki hiçbir şey değişmeyecekmiş gibi, sanki kimse akıllanmayacakmış gibi, seneler geçse de bu devam edecekmiş gibi. Bu kitap ne kadar psikoloji kategorisinde de olsa, sorgulatması açısından felsefi bir metin olarak bile sayılabilir. Sanki kitabı okurken psikoloji türünde bir kitap değil de var oluş felsefesi ile ilgili bir kitap okuyor gibi hissettim ki bu benim için daha iyi oldu.
Yazarın dili çok sade, aynı zamanda kitabın içinde olan çizimler ayrı bir hava katıyor, resmen o “küçük adam”ı görüyorsunuz. Aynı zamanda yazarımızın maruz kaldığı iftiraları okuyorsunuz, “küçük adam”ın ona attığı iftiraların ne kadar sert olduğunu ve bir insanın ne kadar kötü olabileceğini görüyorsunuz.
Hem kendi içimize hem de topluma bir bakış sunan bu güzel kitabı şiddetle tavsiye ediyorum. Buraya kadar okuduğunuz için de ayrıca teşekkür ederim :)
.
open.spotify.com/track/6SP4q0W1V...
·
418 Gösterim
2 Yorum
Lütfen giriş yapınız.