Gezidekilere selam
Livaneli devlet, yönetim, otorite, yasa ve toplumsal düzeni çok iyi işlenmiş bir ütopya ile başlayan sonu distopya ile biten bir eserle çok güzel anlatmış.
Başkanın bir anda gelip tüm düzene el koyması dili çok iyi kullanma ve manipülasyon edebilme yeteneği ile kendini yönetici ilan etmesi, yanına aldığı silahlı adamlar ve sahip olduğu paranın getirdiği "güç" ile sözünü dinlettirmesi ve tüm bunların yanında ada sakinlerinin başkana ve onun kararlarına karşı tutumları o kadar gerçek hayattan kesitler barındırıyor ki bu eser toplulukların bir durum karşısında geliştirdiği tavırları, psikolojileri ve düşünce biçimlerini çok iyi ortaya koyuyor.
Olaylar bana biraz Hayvan Çiftliği eserini anımsattı.
Başkan tam olarak Hayvan Çiftliği'ndeki Napolyon ile, Yazar da Snowball ile aynı rolde.
Livaneli çok kolay anlaşılabilecek bir olay üzerinden toplumun gerçeklerini basit ve başarılı bir şekilde aktarmış. Kitap kapağında yer alan "bir yerde kötülük varsa oradaki herkes biraz suçludur" sözü ile desteklenen eserde gelişen olayların geneli düşünüldüğünde toplumun bir parçası olan her okurun kendine eleştiri oklarını yöneltmesini sağlayacak bir yapıt olmuş.
Livaneli Haluk Bilginer'in de ödülünü alırken parmak bastığı kişisel bellekten daha önemli bir konu olan toplumsal belleğin önemi üzerinde duruyor üstelik farklı bir anlatım tekniği geliştirerek.
Toplumun her şey ortadayken bu kadar kör olması, içlerinden sadece bir kaç kişinin olayların farkında olması ve çevresindekileri uyarmak ve onları uyandırmak için nafile çabalarının sonucunda kendilerinin herşeyin sorumlusu ve suçlu bulunmalarını okurken çıldıracak gibi olup durumun saçmalığına "Neden?" diye sorarken birden gerçek hayatın bundan farklı olmadığını gözümüzün önünde olan şeylere dışardan bakarken "niye görmüyorlar, niye hiç bir şey yapmıyorlar" derken aslında yıllardır kendi içinde olduğumuz toplumun da hiç bir şey yapmadığını ve görmediğini fark ediyorsunuz. Kafanız bin bir türlü düşüncelere dalıp gidiyor bu sırada...
Kitabın sonuyla ilgili -hikayenin değil kitabın sonuna dair- şunu paylaşmak istiyorum, tam da kitabı bitirdiğim günden bir önceki gün Voltaire'in Candide ya da iyimserlik kitabını sipariş etmişken, kitabın sonunda bu kitaptaki bir diyaloğa gönderme yapılması hoş bir tesadüftü.
Eserin basım tarihinden çok sonra çok benzer bir olay olan gezi olaylarının gerçekleşmesi üzerine Livaneli de yıllar sonra eserin sonuna gezi direnişçilerine selamlarını yolladığı ve orda her söylediğine kelimesi kelimesine katıldığım röportaj tarzındaki epilog kısmını ekleyip eseri yeniden yayımlıyor. Bu insana "hayat mı sanatı taklit eder, sanat mı hayatı?" sorusunu düşündürüyor.
·
172 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.