Kutadgubilig: Felsefe-Bilim AraştırmalarıFelsefe-Düşünce
Puan vermedi·311 syf.··
Beğendi
·2022 21. kitabı
·15 günde okudu
·Okunma: 12 Mayıs 2022 19:04
* Hukukun Akli Biçimde Kendini Kurması – Erhard Oeser, çev. Ömer Behiç Albayrak
- Hukuk toplumsal aklın kendini kurmasıyla oluşur. Şayet yasa koyucular pozitif hukuku ihlal ederlerse toplum doğal direniş hakkını kullanarak yasa koyucuları haklarından menedebilirler.
* Theodor W. Adorno: Sürgünden Barışmaya – Ernest Wolf-Gazo, çev. Tayfun Salcı
Eleştirel/kritik tutumundan ve bu tutumunu birçok farklı alana yaydığından dolayı Adorno’nun hangi kalıba uydurulacağı başlı başına bir sorundur: o kimilerine göre filozoftur, kimilerine göre sosyologdur, kimilerine göreyse müzik ve sanat eleştirmenidir. Esasında hepsidir. Yaşamına uzun süre Prusya’da devam eden ve Nazi tehlikesinin uzun süre farkına varmayan (esasında hemen hemen tüm entelektüeller tehlikenin uzun süre farkına varmadılar) Adorno, Nazi döneminde sürgün edildi. Sürgünlerinse özellikle yerleştiği/apar topar kaçtığı iki devlet vardı: Türkiye ve ABD. Adorno ABD’ye yerleşen sürgünler arasındaydı ancak ABD’deki yaşantıya bir türlü ayak uyduramadı ve nihayet savaş sonrasında memleketine, Prusya’ya döndü. Yazara göre Adorno her ne kadar sürgün edilse de nihayetinde memleketiyle barıştı ve memleketine döndükten sonra Aristoteles-Hegel sentezi Negatif Diyalektik’i kurdu. Adorno düşüncelerini belli bir sistem ekseninde geliştirmediği ve genel kabulün dışında (deneme tarzında) yazdığı için özellikle Popper tarafından “dipnot yok, ancak dil oyunları var” denilerek eleştirildi. Benzer eleştirilere maruz kalan sistem-dışı, sistem-fobik, anti-sistemci filozoflardan bazıları: Nietzsche, Schopenhauer, Blumenberg…
* İnsan hüquq ve azadlığı sosial-hüquqi kategoriya kimi – Eyyup Kerimov
Azerbaycan Türkçesiyle kaleme alınan makaleyi dördüncü sayıya kabul ettikleri için Kutadgubilig’e teşekkürler. Hem içindekiler, hem okuması, hem söylemesi… hepsi birbirinden eğlenceliydi.
* “Fiziksel Realite” Meselesi (II): Tabiat’ın Kuvantum Mekaniksel Tasviri
- Kuantum öncesi görüş: bizden bağımsız dış-dünya var, o dünya bilinebilir ve öngörülebilir.
- Kopenhag okulunun görüşü: bizim dışımızda dış-dünya var ancak o dünyanın realitesi bizden bağımsız değil (örneğin ölçümler, hayaller…). Nesnenin bir realitesi yok, sonucu ancak ölçüm belirler.
Görüleceği üzere Kopenhag Okulu/Ekolü nedenselliği ve determinizmi, ezcümle realizmi reddetmişlerdir ve esasında zorunlu olarak sonsuzun varlığını kabul etmiştir. Bu nedenle, Kuantum fiziğine dair tartışmaları/soruları “saçma, anlamsız, sihir,” vb. söylemlerle “ açıkla(ma)mışlardır. Gitgide güç kazanan Kopenhag Ekolü, işi kendi gibi düşünmeyeni aforoz etmeye kadar vardırarak, her ne kadar bilimsel dürüstlüğe aykırı da olsa, teorik fizikçi Yalçın Koç’un çalışmalarını örtbas etmiştir.
* Bizans Bilimi – Kurt Vogel, çev. Melek Dosay Gökdoğan
- Bizans bilimsel mirası koruyup mirasın Avrupa’ya taşınmasına bağlayıcı/nakil işlevi görmüştür — İslam Medeniyeti gibi.
* Ali Kuşçu’nun el-Muhammediyye fî el-hisâb’ının “Çift Yanlış” ile “Tahlîl” Hesâbı Bölümü – İhsan Fazlıoğlu
Makale önceki sayıların birinde yayımlanmıştı ancak yayımlarken kritik dizgi hataları olduğundan dolayı düzeltilerek yeniden yayımlanmış. O zaman bu makale hakkında konuşmuştum, daha da konuşmama gerek yok sanırım.
* Çağdaş Türk Düşüncesi Nasıl Ele Alınabilir? – İsmail Kara
- ÇTD on sekizinci yüzyıl ve sonrası dönemdeki Türk düşüncelerini kapsar.
- Çağdaşlaşma kutsalı yıkmaktır ancak mevzubahis kutsal din değil gelenektir.
- Avrupalılaşma girişiminin nedeni: yenilgiyi kurtarmak/unutmak/aşmak.
Yöntem: tenkit, değişim, dönüşüm…
- Cumhuriyet Batı’nın da zorlamasıyla İslam’ı dışladı.
- Çağdaş Türk ve Müslüman aydınlarda oto-sansür…
- Elmalılı Hamdi Yazır’dan halifelik düzenine düzenleme: a) halife hakkın değil halkın vekilidir, b) her devletin halifesi kendinedir (milli-halife anlayışı).
- Din meşrulaştırma aracı olarak çoğu kez kullanılır. (Örneğin RTE ve faiz politikaları)
* Türk Sanatında Görülen Devlet Simgeleri – Yaşar Çoruhlu
Kültürlerarası etkileşimin bir numunesi niteliğinde, iyi bir makale.
* Şemseddin Sami’nin “Medeniyet”e Dair Dört Makalesi – Zeynep Süslü & İsmail Kara
- Avrupa Medeniyeti yok olmaz çünkü eserlerin milyonlarca kopyaları var, önceki dönemlerdeyse medeniyetler yağmalanıp yok edildi, İslam medeniyetinde önemli isimlerden ziyade sahtekarlara önem verildi.
Yukarıdaki “Çağdaş Türk Düşüncesi Nasıl Ele Alınabilir?” makalesinin karşıt-örneği olarak nasıl ele alınmaması gerektiğini göstermek için Sami’nin çalışmalarının çevrilmesinin bir sonucu. Bense Sami’nin fikirlerine daha yakınım.
* Kutadgu Bilig’in Dili ve Kelime Hazinesi Üzerine – Ramiz Asker
* [Kitabiyat] Asuman Baytop, Türkiye’de Botanik Tarihi Araştırmaları, Yayına Hazırlayan Feza Günergun, İstanbul 2003, Çetin Matbaacılık, ISBN: 975-288-447-4, 510 S. — Sevtap Kadıoğlu
* [Kitabiyat] Revista Portuguesa de Filosofia — Tayfun Salcı
* Türkcenin Felsefe-Bilim Sözlüğü – Şaban Teoman Duralı
·
294 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.