Bir yazarın deyimiyle okumamış olmak eksiklik duygusu hissettiren, okumak da kişinin kendi kendine dert edinmesine neden olan bir yazardır Ahmet Hamdi Tanpınar.
Şair, öykücü, romancı, denemeci, edebiyat tarihçisi ve hoca olan Tanpınar 'ın , okurların belleğine yerleşerek yeni anlamlar kazanan bazı kelimeleri vardır: kadın,musiki,rüya,
zaman,hüzün,kaçış,
parçalanmışlık...
Hikayeler adlı kitabındaki Acıbademdeki Köşk öyküsü ironinin başat metni sayılan Saatleri Ayarlama Enstitüsü'ne ön hazırlık çalışması gibidir. Romanını 1961 yılında yayımlar.
Cumhuriyet'in ilanı öncesi dönemin muhafazakâr yapısını ve Cumhuriyet sonrası batılılaşma çabalarının ironi dolu resmini çizer. Ağır bir dili vardır ama akıcı üslubu sayesinde kendini rahatça okutmayı başarır.
Yazar dönemi kronolojik olarak değil belli olaylar ve kişiler üzerinden anlatıyor. Her bir karakter toplumun bir kesimini karakterize ediyor.
Halit Ayarcı, Muvakkit Nuri Efendi, Doktor Ramiz, Aristidi Efendi, Abdüsselam Bey, Seyit Lütfullah, Cemal Bey, Emine, Pakize, Selma Hanımefendi, Sabriye Hanım gibi her biri bir roman konusu olabilecek kadar belli özellikleri üzerinde toplayan tipler...
Roman, kadınlardan çok erkek karakterler üzerinden ilerlemiş. Aşk temasından çok kadın erkek ilişkilerine ve sosyal ilişkilere değinmiş.
Psikanaliz kavramı ve etkisine çok değinmiş.
Zaman kavramını felsefik açıdan incelemiş.
Muvakkit Nuri Efendi, işini zevkle yapan, işinin felsefesini idrak eden çok güzel bir karakter...
Hayri İrdal, içimizden biri. Sıra dışı hiçbir özelliği olmayan talihi yaver gitmeyen ama hiç de şikayet etmeyen sevimli başkarakter.
Lütfi Seyfullah, yobaz bir adam. Yemek içmek dışında sadece ibadet edilmesi gerektiğini düşünen ama sonrasında ise uyuşturucu kullanan, gerçeklikle bağı kopmuş bir zavallı...
Doktor Ramiz, psikanaliz üzerine çalışmalar yapan ve psikanalizi bütün dünyayı ıslah edecek tek vasıta olarak gören bir bilim insanı.
Halit Ayarcı, ideallerini, hayata bakışıyla, karakteriyle insanları etkileyen, onlara yepyeni bir hayat sunan dominant bir karakter...
Romanın en güzel alıntısı ve bence de özeti...
"Saatin kendisi mekân, yürüyüşü zaman, ayarı insandır... Bu da gösterir ki, zaman ve mekân, insanla mevcuttur."
Hasılı dönemiyle, karakterleriyle, diliyle, felsefesiyle, estetik yapısıyla özgün bir roman. Kesinlikle okunmalı.
·
215 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.