Spoiler
Ştefan Svayqın oxuduğum üçüncü əsəri olan Amok novella janrında yazılmış əsərlər arasında öz yerini tutmuş kitabdır. Svayq yenə öz dəsti-xətti ilə kiçik əsərlərin böyük təsirini bizə məharətlə çatdırmışdır.
Peşmanlığın doğurduğu çarəsizlik, mənə görə, ən əzabverici hallardan biridir. Hələ bu vəziyyət dəlilik sərhədində baş verərsə. Baş qəhrəmanımız ölkəsində uğurlu bir həkimdir və şəhvət düşkünüdür. Öz karyerasını bir səhv üstündə məhv edən həkim Ost-Hind şirkətinin hökmlüyündəki ərazilərdə işləməyə başlayır. Özündən aşağı səviyyədəki insanlarla əlaqədə olma və illərin təkliyi onun yavaş-yavaş ağlını itirməsinə səbəb olur. Və bir gün bir qadın ondan kömək istəyir, həkim isə hər şeydən bezmiş halda onu başından etmək istəyir. Axırda isə, peşmanlıq başlayır. Həkimin bu ünvansız marafonu amokla qaçanlara bənzəyir. Həkim isə öz vəzifəsini yerinə yetirmək üçün əlindən gələni etmək istəyir. Svayq burada baş qəhrəmanın psixoloji vəziyyətini dəqiqliklə bizə çatdırır və onunla empatiya qurmağımıza kömək olur. Bu empatiya isə bizi gələcək hadisələrlə birlikdə dərindən sarsır. Peşmanlığın və çarəsizliyin bir narkotik təsiri yarada biləcək dərəcədə ağır olması kitabda çox kəskin göstərilib. İnsanın bu zamanda özünü saxlaya bilməməsi, beyinin ancaq həmin məsələ haqqında fikirləşməsi və beləliklə, heç bir şey fikirləşmədən ancaq irəli qaçması - bu psixi vəziyyətlər sadəcə bir dəlidə görünəcək hallar deyil. Beyinin çox əhəmiyyət verdiyi hadisələrdə heç bir şey edə bilməməsi hamıda amok təsiri yaradır. Bu bəzən zəif, bəzən də həkimdəki kimi güclü görünür. Amokun sonu faciəvidir, baş qəhrəmanın sonu kimi. Amma hər şeyə rəğmən, insanlarla danışmağa çalışın, təklik boğucudur. Bu təklik sizi qaranlığa çəkər, hamıdan qaçmağa məcbur olarsınız. Ən axırda isə qaçmaqdan yorulub məhv olarsınız.
Svayqın bu əsəri digər əsərləri qədər güclü olmasa da, yaratdığı dünya və gözlənilməz sonluq onu oxumağa dəyər bir kitab edir.