!UYARI FELSEFE HOCAMIN VERDİĞİ ÖDEVDİR!
Bacon’ın ütopyası olarak bilinen Yeni Atlantis, Bensalem adı verilen bir adada geçer. Adada bir bilim iktidarı hakimdir.Bensalem halkı bir bilim medeniyeti olmasına rağmen koyu bir Hristiyanlık göze çarpmaktadır. Bilimle din günümüzde olduğu gibi zıt değildir.Tam tersine bilim ve din birbirini desteklemektedir. Buradaki ilginç noktalardan biri kimsenin bilmediği gizemli Bensalem halkının nasıl Hristiyan olduğu ile ilgilidir.Salomon evinin aliminin uzaktan göğe doğru ağan ışıktan bir sütün görmesi- ki bu kısım kutsal kitaplarda yazıldığı gibi verilmiştir – ve bunun üzerine secdeye kapanması zorlama bir bölüm gibi durmaktadır. Bu kadar bilimsel bir düşünce yapısına sahip olan halkın böyle hemen kabul etmesi benim için çok şaşırtıcı bir durumdur.
Kitapta adanın kurallarına dair pek çok bölüm bulunmaktadır. Bunları en iyi şekilde adaya gelen yabancılara uygulanan kurallarda görmekteyiz. Adaya ait bu kadar kural verilmesine rağmen adaya ait hukuk sistemine yeterince değinilmemiştir. Bu adada bir suç işlenmesi durumunda neler yapacakları ise çok merak uyandırıcı bir konudur. Suçlardan bahsedecek olursak bu adadaki en büyük suçlardan biri rüşvettir. Adaya ilk geldiklerinde yolcuların köylü halkından gelenlere altın vermeye çalışması ve Bensalem halkından olanların ben çifte maaşlı insan mıyım demesi çok takdire şayan bir davranıştır. Rüşvet az olduğu için adada yolsuzluk az görülecektir. Bu erdemin bu kadar vurgulanma sebebi Francis Bacon’ın zamanında rüşvet almaktan yargılanmasının sebep olduğunu düşünmekteyim.Ne kadar Francis Bacon rüşvet almadıysa da yargılanmak Bacon’a ağır gelmiş olmalı.
Bensalem adasına gelen yabancılar “ yabancılar evinde” kalmaktadırlar.Bu ev yabancıların her ihtiyacını gidermek üzere tasarlanmıştır. O kadar iyi yaşam şartları sunmaktadır ki Bensalem’e gelen çoğu yabancı yaşam şartlarının yüksekliğinden dolayı adada kalmaktadır. Köyde bu ev için ayrılan bir bütçe bile vardır. Yabancılar evinde genelde işlerini halledene kadar kalırlar. Yabancılar evi konsepti ne kadar arkadaş canlısı olsa da adaya çok az kişi gelmesine rağmen halkın gereksiz yere bir para ayrılması gereksiz ve mali olarak büyük bir kayıptır.Halkın bu duruma isyan etmemesi ise şaşırtıcı bir durumdur. Yönetim biçimi ise Krallıktır.Kitapta ünlü kral olan Salomana’dan bahsedilir. Tahtın nasıl geçtiği veya meşruiyet kaynağının ne olduğu belirgin değildir. Salomana’ın tanrı olmadığı halde kutsal sayılması, heykelinin olması dikkate değerdir. Sadece Salomana değil ayrıca diğer tüm keşifleri yapanların heykelinin bulunması bilime ve özellikle keşife verdikleri değerin en büyük göstergelerinden biridir.
Salomon evi doğadaki şeylerin gizli devinimleri ve anlamları hakkında bilgi edinmek için kurulmuş bir tür bilim evidir. Yüksek kuleleri, yer altına kadar inen mağaralar,ses odaları, sağlık odaları, astronomi için odaları vardır. Bunlar bir tür laboratuvar gibidirler. Yeni şeyleri buralarda araştırılar. Genetik biliminde, tıpta, matematikte, mekanikte neredeyse çoğu bilimde tüm ülkelerden ilerdedirler. Şu an kullandığımıza benzer pek çok icat o zamanlar icat edilmiştir. Genetik bilimde büyük bir ilerleme gösterdikleri halde günümüze benzer bir şekilde hayvanlar üzerinde deneyler yapmaktadır Bensalem halkı. Bildiğimiz üzere hayvanlar üzerinde deney yapmak günümüz koşullarında bile etik olarak kabul edilmemektedir. Bu da etik bir davranış değildir. Diğer ülkelerden bilgi elde etmek için yılda belirli alanlarda üçer kişi gönderme fikri yine çok beğendiğim fikirlerden biriydi. Çünkü dünya tarafından bilinmemelerine rağmen diğer ülkelerin özellikle bilim alanında geri kalmamaları bir bilim uygarlığına yarışır biçimdedir. Tabii bu fikirde de bazı eksiklikler bulunmakta mesela üç kişi nasıl tüm dünyadaki bilimsel şeyleri toplayabilir? Bu kişilerin ölmesi ya da geri gelmemesi durumunda neler yapılır ? Ve tüm dünyaya nasıl ulaşabilirler ? Bunun gibi sorulara sahip olsa da bence genele olarak gerçekçi bir fikir.
Bensalem halkının aile yapısına baktığımızda nüfus artırma politikası izlemelerini rağmen çok eşliliği desteklemediklerini görüyoruz. Tek eşleri olduğunu, evliliğe çok değer verdiklerini görüyoruz. Genelev ya da herhangi bir gayrimeşru ilişki evlilik kurumunun resmiyetini bozduğu için hoş görülmüyor. Ayrıca evlenmemekte insana pek fazla şey kazandırmadığını iddia ediyorlar. Evlenmek ise kişiye bağlıdır ve evlenmemek insana bir şey kaybettirmez. Bir çok şey kazandırmadığını söylenemez. Bensalem halkının eşcinsellikle hiçbir ilişkisi yoktur. Bu da benim eleştirdiğim en önemli noktalardan biri. Çünkü insan eşcinsel olabilir bu insanın tercihine bağlı değildir. Insanlar’ın eşcinsel olmadıkları için “namuslu “ olmadıkları algısı tamamen yanlıştır. Bir bilim medeniyeti için gerçekten üzücü bir yargı olduğunu soylebilirim.
Yeni Atlantis, tamamlanmamış bir ütopya olmasından dolayı pek çok soru işareti barındırıyor. Bazı şeyler çok detaylı anlatılırken bazı şeylerin üstünden geçilmiş sadece. Bir bilim ütopyası olarak Yeni Atlantis seküler bilim anlayışına geçmemizdeki önemli eserlerden biri. Ne kadar gerçekleşmesi zor bir ütopya gibi görünse de günümüze yön veren en önemli ütopyalardan.