bir tutam sefahat bir tutam kabahat bir tutam aşkAşk
Sevda Sokağı Komedyası tanıtıldığı gibi Halide Edip'in kaleminden çıkan en eğlenceli, en akılda kalıcı tipleri barındıran kısa bir roman.
Vaktiyle adı İbnüssuud olan sokağın tabelasının üzerine muzip bir gencin büyük harflerle SEVDA yazması ve de eski zaman usûlü diye nitelenen sevişmelere şahitlik etmesi sebebiyle bu sokak, "Sevda Sokağı" diye ünlenmiştir. Kitabın giriş cümlesinde de #174340765 kulağımızın çekildiği gibi bu roman ne bir komedi ne bir facia. Peki bu hikâyede güldürürken ağlatan, ağlatırken güldüren cazibe ne? Tabii ki SEVDA. Sokağın adını değiştiren muzip delikanlı ile muzip ve yaramaz tabiatlı aşk tanrısı Eros'u hatırlayıverdim. Nasıl ki Eros okunu çekip gözüne kestirdiğini olur olmaz kişi ile aşk'laştırıp (kahret bu insancıkları / çeksin o melun zilleti diye) yaralıyorsa Sevda Sokağı'nda da olur olmaz kişiler birbirlerine sevdalanıp heder oluyor. Eee boşuna dememişler: "Aşkın gözü kördür." Romana ismini veren bu sokağın tarihçesine kitapta yer verilmesi sanki her şeyi başlatıveren gizli elin sokağın adını değiştiren bu muzip çocuktan olduğunu hissettirmek istiyor.
Abdülhamit Devri'nden Cumhuriyet'e uzanan bir süreçte köyden büyük şehire, saray mensubu bir ailenin Nişantaşı'ndaki köşküne besleme olarak getirilen Emine, o günün sentezci, saraylı ailesinin onu devşirmesi ile "Numune!"
Dönüştürülen bu isim, o kadar isabetli bir seçim ki gözü açıklığı, hınzır zekası, fettan tavrı, hayatını idame ettireceği erkekten beklentileri, famdöşmbr [(fr.) oda hizmetçisi)] kariyeri ile Numune 1900'lerin İstanbul'unda hepsinin de zamanla kabul edeceği üzere tam bir örnek.
Romanlarında kadın karakter yaratımının çeşitliliğine şahit olduğumuz bu toprakların ilk feminist yazarlarından Halide Edip, bu romanında çok bilinen Milli Mücadele romanlarındaki (Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye) dişiliğinden sıyrılan kadın karakterlerinden uzak renkli kadın karakterler yaratmış. Bu romandaki tek idealist kadına bir Kazasker kızı olan Sabiha Hanım örnek gösterilebilir: "İyi hocalar elinde yetişmiş okumayı seven bir kadındı. Bilhassa tarihe düşkündü. Osmanlı tarihini okurken eski saray kadınlarının hayırseverliği dikkatini çekmişti. Çok zengin bir kocaya düştükten sonra küçük beslemeler almak, onları terbiye etmek, okutmak, istidatlılarına musiki öğretmek, nihayet yirmi yaşlarına gelince çeyizlerini temin ederek adamakıllı bir kimseye verip ev bark sahibi etmekti." (s.31) Diğerleri nevi şahsına münhasır kusurlu tipler denilebilir. Kusurlu tip değil de aslında Clarissa Estes'in tabiriyle "bir içsel criatura" ile hareket eden kadınlar..
Saray mensubu ve kaymak tabaka ailelerin cemiyette zenginlikten yozlaşmış hâllerinin ćehresi ve bu yaşantiya taşradan düşmüş bir kızın (Numune'nin) adaptasyonuyla zehrini akıtması mizahi ve akıcı bir üslupla ele alınmış. Numune tam bir, eve düşen yıldırım. Rakibi Leylâ ise güzelliğinin ve gizli arzusunun yanı sıra içindeki intikam ateşi ile kendini rahibe hayatına teslim eden bir melankolik. Macit, Sarı Leylâ ile adı Mecnûn'a, Kara Leylâ ile adı kılıbığa çıkan hassas, çapkın, bahtsız bir delikanlı. Leylâ ile Mecnûn mesnevisinden mülhem isimlendirmeler mevcutsa da bunlar, kara mizah ürünü olup bir tutam sefahat bir tutam kabahat devrini yansıtan âşkzedelerin resmî geçididir.
Sözü pek koyultmayayım roman zaten kısa okuyacak olana da kalsın kıssa diyerek Sevda Sokağı; sevdiğini isabet ettiremeyen, gönüller buluşana dek sebat edemeyen, buluşsa da bunu seven bunu da, bunu da sevdi diye hızını alamayanların komedyası.
··
36 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
