Aile Münazarası
Baba
Oğlumuzu okutalım mı Hanım?
Kızımız da okursa, olur Bilgin
Bilimsizler görürler kara günleri
Gençlik vaktidir, gümüş ve altın.
Anne
Oğlumuz okuyup molla olmaz,
Kız okursa, ev işlerini bilmez.
Okuyanlar olur fazla ukala
Sizi de, beni de dikkate almaz.
Baba
Oğlumuz okursa, molla olur
Kızımız da okur, yazsin yazılar.
Okula gitsin, bilim öğrensin
Bakırı altın yapar zerger ustalar
Anne
Okuyanın birisi midir Ahmetcan?
Yemeye evinde parça ekmeği yok.
Benim sözümü dinleyin, ey babası,
Okuduğu için olurmuş hep pişman.
Baba
Bu zamanda okumayan kişiler
Ekmek, yemek yerine toprak yerler.
Anladın mı sözümü, ey annesi,
Bilimsizler zor işde çalışırlar
Anne
Oğul okursa, ineği kim besleyecek?
Kız okursa, ocağı kim yakacak?
Okuyanın inancı zayıf olur,
Nazarboncuk ve muskayı kim takar?
Baba
Oğul-kız okursa, olurlar alim,
Cahil adamların hepsi olur zalim.
Bahtı ve geleceği bilime bağlı,
Bilim okutmak güzel isteğim.
Anne
Okuyup da oğlunuz imam mı olur?
Molladan ziyade avam hörmette.
Raziye, Merziye de bilimsiz, ama,
Dikiş bilir, yemek yapar, yeter ya
Baba
Okumazsa oğul yeteneksiz olur
Bilimsiz kızın sadakati az olur
Mal-mülk dediğin geçicidir,
Dünya malı kabirlik kefen olur.
Anne
Çocuklar okumazsa bir şey olur mu?
Bilim için bunca para harcanır mı?
Okuyan da okumayan da aynı insandır,
Molladan cahilin bir eksiği var mı?
Baba
Okutmak oğul-kızı babaya farzdır
Yardım etmek işi anneye borçtur
Ne kadar anlamsız sözler söylersin?
Söylediklerinin hepsi hatadır.
Anne
Oğlunuzu okutsanız, okutun,
Bana kalırsa, kumaş bile dokutun.
Kız dediğin okursa kötü olacak,
Bu sözümü aklınızda tutun.
Baba
Sus, konuşma, yanlıştır sözün
Okutalım, oğul ile kızımızı.
İkisi de bilimle ilgilensin,
Alim olursa, bize dua ederler.
Anne
Okutmaya bu kadar heves neden?
Başkaları da sizin gibi insan.
Neden onlar okutmazlar çocuğun?
Bu işinizi ben anlıyamıyorum.
Baba
Sen kendini bil, başkaları bırak,
Seviyorsan çocuğunu okula ver.
Ahlak, adap, bilim öğrensin,
Sana da bana da halk teşekkür desin.
Abdulla Avlanî’ (1878–1934)
Çağdaş Türk Edebiyatları 2, Aöf